Παρουσίαση/Προβολή
ΝΕΦ703 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ/ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 19ος - 21ος αι.
(SAE103) - Σοφία Βούλγαρη
Περιγραφή Μαθήματος
Στο πλαίσιο του σεμιναριακού αυτού μαθήματος θα κάνουμε μια προσπάθεια να ξαναδιαβάσουμε την πολιτική»/κοινωνική ποίηση της μεταπολεμικής περιόδου υπό το πρίσμα της περίπλοκης σχέσης ποίησης-πράξης, λογοτεχνίας-ιδεολογίας, παραίτησης-συμμετοχής, μελαγχολίας-ελπίδας, σε συσχετισμό αφενός με την παλαιότερη συζήτηση περί «ποίησης της Ήττας» (δεκαετία του 1960) αφετέρου με την πρόσφατη αναμόχλευση της έννοιας της «Αριστερής μελαγχολίας» (Traverso 2916). Θα διερευνηθεί η υπόθεση ότι η «Αριστερή μελαγχολία», ως έννοια πολύπλευρη και αμφίσημη, στην οποία αντανακλάται η ιστορία της Αριστεράς σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η αμφιταλάντευση της αριστερής κουλτούρας μεταξύ πένθους και ελπίδας, παρελθόντος και μέλλοντος, μνήμης και οραματισμού, μπορεί να προσφέρει ένα πιο χρήσιμο ερμηνευτικό εργαλείο για τη μελέτη της ποίησης της λεγόμενης «καθημαγμένης» γενιάς (Αναγνωστάκης, Πατρίκιος, Κατσαρός, Αλεξάνδρου, Λειβαδίτης) μέσα στο πλαίσιο της ελληνικής τραυματικής μεταπολεμικότητας.
Ημερομηνία δημιουργίας
Τρίτη 28 Οκτωβρίου 2025
-
Περίγραμμα
Περιεχόμενο-ενότητες
- H μεταπολεμική ποίηση
- Η μεταπολεμική «πολιτική/κοινωνική» ποίηση
- Για την ιστορία της μεταπολεμικής Αριστεράς
- Περί «αριστερής μελαγχολίας»
- Η συζήτηση γύρω από την «ποίηση της ήττας»
- Μανόλης Αναγνωστάκης: ποίηση/πράξη
- Ο Μανούσος Φάσσης
- Τίτος Πατρίκιος
- Μιχάλης Κατσαρός
- Άρης Αλεξάνδρου
- Τάσος Λειβαδίτης
- Για τη δεύτερη μεταπολεμική γενιά
Μαθησιακοί στόχοι
Μετά την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτήτριες/τές θα είναι σε θέση να:
- Γνωρίζουν τα δεδομένα και τα ζητούμενα της συζήτησης γύρω από την «αριστερή μελαγχολία» και την «ποίηση της ήττας»
- Γνωρίζουν τα βασικά γνωρίσματα της μεταπολεμικής πολιτικής ποίησης στην Ελλάδα στις διασυνδέσεις της με την ιστορία της ελληνικής Αριστεράς
- Είναι σε θέση να αξιολογούν τη σημασία της ιστορικής συγκυρίας και των πολιτικών ζυμώσεων για τη διαμόρφωση και την εξέλιξη της πολιτικής ποίησης
- Κατανοούν και θα μπορούν να εξηγούν την ποιητική της πρώτης και της δεύτερης μεταπολεμικής γενιάς μέσα στο κοινωνικό πλαίσιο
- Είναι εξοικειωμένοι με το ποιητικό και κριτικό έργο συγκεκριμένων ποιητών
- Είναι σε θέση να εφαρμόζουν τη θεωρία περί «αριστερής μελαγχολίας» σε συγκεκριμένα κείμενα, διακρίνοντας συγκλίσεις, αποκλίσεις και αποχρώσεις.
- Είναι σε θέση να κάνουν αυτόνομη έρευνα, να αναζητούν βιβλιογραφία και να συντάσσουν επιστημονική εργασία πάνω σε συγκεκριμένο θέμα.
Βασική Βιβλιογραφία
- Traverso, E. (2017). Αριστερή μελαγχολία. Η δύναμη μιας κρυφής παράδοσης (από τον 19ο στον 21ο αιώνα) (Νίκος Κούρκουλος, μτφρ.). Αθήνα: Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου.
- Λεοντάρης, Β. (1963) «Η ποίηση της ήττας», Επιθεώρηση Τέχνης106-107, Οκτώβριος-Νοέμβριος1963,520-524.
- Βουρνάς, Τ. (1964) «Η 'ποίηση της ήττας' και η ήττα της κριτικής», Επιθεώρηση Τέχνης 109, Ιανουάριος 1964, 6-12.
- Λεοντάρης, Β. (1964) «Λίγα ακόμη για την ποίηση της ήττας», Επιθεώρηση Τέχνης 110, Φεβρουάριος 1964, Επιθεώρηση Τέχνης 110, Φεβρουάριος 1964, 218-220.
- Λυκιαρδόπουλος, Γ. (1964) «Η ποίηση της ήττας, σύγχρονη αντιστασιακή ποίηση»,Επιθεώρηση Τέχνης 113, Μάης 1964, 459-460.
- Λειβαδίτης, Τ. (1966) «Η ποίηση της ήττας. Ένα θέμα για διερεύνηση»,Επιθεώρηση Τέχνης 141, Σεπτέμβριος 1966, 132-136.
- Λεοντάρης, Β. (2001). Κείμενα για την ποίηση. Αθήνα: Nεφέλη.
- Ιλίνσκαγια Σόνια, Η μοίρα μιας Γενιάς - Συμβολή στη μελέτη της μεταπολεμικής πολιτικής ποίησης στην Ελλάδα , Αθήνα: Κέδρος , 2007.
- Μέντη Δώρα (1995) Μεταπολεμική πολιτική ποίηση. Ιδεολογία και ποιητική, Αθήνα: Κέδρος.
- Ανδρειωμένος, Γ. (2020) Από την στράτευση στην αμφισβήτηση. Λόγοι και αντίλογοι στην Επιθεώρηση Τέχνης, Αθήνα: Ι. Σιδέρης.
Μέθοδοι διδασκαλίας
Σεμιναριακό μάθημα
Αντεστραμμένη τάξη
Συζήτηση πάνω σε δοσμένο υλικό
Προφορικές παρουσιάσεις-παρεμβάσεις
Μέθοδοι αξιολόγησης
Δύο προφορικές παρουσιάσεις
Μία ατομική γραπτή εργασία