Παρουσίαση/Προβολή
(OKA189) - Σοφια Αδαμ
Περιγραφή Μαθήματος
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Στόχος του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών και των φοιτητριών με εναλλακτικά παραδείγματα τοπικής ανάπτυξης τα οποία επιχειρούν να απαντήσουν ταυτόχρονα στα κοινωνικά ζητήματα (φτώχεια, ανισότητες) και στην κλιματική κρίση.
Οι φοιτητές/τριες στο τέλος του μαθήματος θα είναι σε θέση να:
Διακρίνουν τις έννοιες της μεγέθυνσης και της ανάπτυξης.
Γνωρίζουν την κριτική που έχει ασκηθεί στα προγράμματα ανάπτυξης από τη σκοπιά των θεωριών εξάρτησης, μητρόπολης-περιφέρειας.
Αντιληφθούν το βαρύ αποικιοκρατικό παρελθόν του Παγκόσμιου Βορρά και το χρέος του απέναντι στον Παγκόσμο Νότο.
Γνωρίζουν τα βασικά σημεία της προσέγγισης της αποανάπτυξης.
Διακρίνουν τις διαφορετικές αναγνώσεις της έννοιας της κοινότητας.
Γνωρίζουν την προσέγγιση των ποικίλων οικονομιών ως μια εναλλακτική θεώρηση για την οικονομία.
Προσδιορίζουν εννοιολογικά τις έννοιες της Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας (ΚΑΛΟ) και της μεταξύ τους σύνθεσης.
Αντιλαμβάνονται την έννοια και την προσέγγιση των Κοινών ως εναλλακτικού παραδείγματος κοινωνικο-οικονομικής οργάνωσης.
Διακρίνουν τις διαφορετικές προσεγγίσεις της κοινωνικής καινοτομίας.
Εξοικειωθούν με διάφορες πρωτοβουλίες για τη συγκρότηση και υπεράσπιση αστικών κοινών. Γνωρίζουν τη νέα γενιά μετασχηματιστικών δημόσιων πολιτικών με έμφαση στην τοπική κλίμακα.
Το μάθημα έχει σκοπό να αναδείξει την προβληματική και τη δυναμική της τοπικής κλίμακας ως τον χώρο στον οποίο σχεδιάζεται και εφαρμόζεται η κοινωνική πολιτική.
Στο πρώτο μέρος, διακρίνονται οι έννοιες της μεγέθυνσης και της ανάπτυξης.
Στη συνέχεια, ασκείται κριτική στην ανάπτυξη ως θεωρία και πρακτική μέσα από την ανάδειξη των πρώτων προσπαθειών εξήγησης της άνισης καταπιλαστικής ανάπτυξης (θεωρίες εξάρτησης) και της εμπειρίας των πρώτων αναπτυξιακών προγραμμάτων.
Στο δεύτερο μέρος, παρουσιάζονται προσεγγίσεις οι οποίες ασκούν κριτική στο κυρίαρχο μοντέλο της οικονομικής ανάπτυξης, επιχειρώντας να αναδείξουν μία διαφορετική προσέγγιση της οικονομίας με έμφαση στην τοπική κλίμακα και τη συμμετοχή των πολιτών.
Στο τρίτο μέρος, παρουσιάζονται μετασχηματιστικές δημόσιες πολιτικές οι οποίες επιχειρούν να επιλύσουν τις προκλήσεις της σημερινής εποχής (κρίση κοινωνικής αναπαραγωγής) μέσα από τη συμμετοχή των πολιτιών.
Περίγραμμα μαθήματος:
Μεγέθυνση και ανάπτυξη
Κριτική στο κυρίαρχο μοντέλο της ανάπτυξης
Η προσέγγιση της αποανάπτυξης Η έννοια της κοινότητας
Η προσέγγιση των ποικίλων οικονομιών
Η έννοια της κοινωνικής καινοτομίας
Η προσέγγιση των Κοινών
Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία
Αστικά κοινά και πόλεις σε μετάβαση
Μετασχηματιστικές δημόσιες πολιτικές με έμφαση στην τοπική κλίμακα.
Tρόπος αξιολόγησης:
Γραπτές εξετάσεις με ερωτήσεις ανάπτυξης στο τέλος του εξαμήνου
Βασική Βιβλιογραφία (ΕΥΔΟΞΟΣ)
Σκαμνάκης, Χ. (2020). Κοινωνική Πολιτική στην Αυτοδιοίκηση, Διόνικος, Αθήνα.
Πρόσθετη Προτεινόμενη Βιβλιογραφία
Αδάμ, Σ. (2021). Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία. Μια άλλη προσέγγιση για την οικονομία. Από το βιβλίο Τα Οικονομικά της Κοινωνικής Πολιτικής. Εκδόσεις Διόνικος. Ανθοπούλου, Θ., Αμανατίδου, Ε., Αρβανιτίδης, Π., Βαρβαρούσης, Ά., Γριτζάς, Γ., Νικολαΐδου, Σ., Πέττας, Δ., & Τζέκου, Ε. (2025). Χωρική Ανάπτυξη υπό το πρίσμα της Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας - Εναλλακτικές διαδρομές για ένα βιώσιμο μέλλον των τοπικών κοινοτήτων [Μεταπτυχιακό εγχειρίδιο]. Κάλλιπος, Ανοικτές Ακαδημαϊκές Εκδόσεις. https://doi.org/10.57713/kallipos-1090 Συμμετοχικός δημοτικός προϋπολογισμός. Ένα δημοκρατικό πείραμα. Μελέτη-έκδοση Ίδρυμα Χάινριχ Μπελ, Γραφείο Θεσσαλονίκης. Σημειώσεις και διαφάνειες του μαθήματος. edukalomathe.gr α) Θεματική Ενότητα για τα Κοινά: Μαθήματα Εισαγωγή στα Κοινά, Εμβαθύνοντας στα Αστικά Κοινά και Δημόσιες Πολιτικές για τα Κοινά, β) Θεματική Ενότητα Κοινοτική Οικονομική Ανάπτυξη: Μαθήματα Κριτική των Υπαρχόντων Μοντέλων Ανάπτυξης, Για ποια εναλλακτική ανάπτυξη μιλάμε; Για ποια κοινότητα μιλάμε και πώς τη χτίζουμε;
Ημερομηνία δημιουργίας
Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου 2020
-
Περίγραμμα
Δεν υπάρχει περίγραμμα