Παρουσίαση/Προβολή

(KOM08103) -  Περικλης Πολυζωιδης

Περιγραφή Μαθήματος

οινωνικός Σχεδιασμός και στοιχεία οικονομικής θεωρίας

 

Περίληψη

 

Το μάθημα εξετάζει τις κυριότερες θεωρητικές προσεγγίσεις στα ζητήματα κοινωνικο-οικονομικής, πολιτικής και πολιτιστικής αλλαγής που αναπτύχθηκαν από τα μέσα του 20^ου αιώνα και μετά υπό το πρίσμα διαφόρων επιστημονικών εξειδικεύσεων. Εμβαθύνει στις βασικές έννοιες και αναλυτικές προοπτικές σχετικά με την παγκοσμιοποίηση και τις επιδράσεις της στο εθνικό και τοπικό επίπεδο, καθώς και στα κύρια αναλυτικά εργαλεία για την ερμηνεία της σημερινής οικονομικής κρίσης σε συνάρτηση με τη δυναμική της «κοινωνίας των πολιτών».

Το μάθημα αποτελείται από δύο θεματικές ενότητες. Η πρώτη ενότητα επικεντρώνεται στα ζητήματα κοινωνικο-οικονομικής, πολιτικής, πολιτιστικής μεταβολής και παγκόσμιας αναδιάρθρωσης κατά τη μεταπολεμική περίοδο. Εξετάζεται ένα ευρύ φάσμα θεωριών και προσεγγίσεων με εμπειρική επικέντρωση στις «αναπτυγμένες» και «αναπτυσσόμενες» χώρες. Αναλύονται διεξοδικά οι θεωρητικές καταβολές, τα μεθοδολογικά εργαλεία και η ευρύτερη προβληματική που χαρακτηρίζουν: (α) διάφορες εκδοχές της «θεωρίας του εκσυγχρονισμού», της «θεωρίας της εξάρτησης» και της προοπτικής του «παγκόσμιου συστήματος»· (β) τον διάλογο, στο χώρο των κοινωνικών επιστημών, γύρω από τον βιομηχανισμό και τον «μεταβιομηχανισμό», τον «φορντισμό» και τον μεταφορντισμό», την «νεωτερικότητα» και τη «μετανεωτερικότητα»· και (γ) τις σύγχρονες οπτικές της «παγκοσμιοποίησης».

Η δεύτερη ενότητα εξετάζει βασικές παραμέτρους της νεοφιλελεύθερης πολιτικής κατά τις τελευταίες δεκαετίες, με έμφαση στη διευρυνόμενη ανισότητα και την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση. Το ερώτημα αν υφίσταται αντιστάθμισμα ανάμεσα στην οικονομική αποτελεσματικότητα και την ισότητα αποτελεί κεντρικό ζήτημα διερεύνησης. Υπό το πρίσμα των προσεγγίσεων που ανάπτυξαν ο J. Stiglitz και ο P. Krugman, εξετάζονται οι κύριες παράμετροι της σημερινής κρίσης, η διευρυνόμενη κοινωνικο-οικονομική ανισότητα, οι επιπτώσεις της κρίσης στην ανεργία των νέων (ιδιαίτερα στη Νότια Ευρώπη), και οι προοπτικές για μια «νέα κοινωνική συμφωνία».

 

 

Μαθησιακοί στόχοι

 

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος αυτού οι φοιτητές/τριες θα πρέπει να έχουν αποκτήσει τις παρακάτω γνώσεις και ικανότητες:

• Να είναι σε θέση να αναπτύξουν «ενημερωμένο σχολιασμό» των κυριότερων προσεγγίσεων στα ζητήματα της κοινωνικο-οικονομικής, πολιτικής και πολιτιστικής αλλαγής, και να έχουν εμπεδώσει τις θεωρητικές βάσεις στις οποίες εδράζονται οι προσεγγίσεις αυτές.
• Να έχουν εξοικειωθεί με τα ζητήματα της δυναμικής της αλλαγής αναφορικά με επιμέρους θεσμικά πεδία  (κοινωνικό κράτος, αγορά εργασίας κ.λπ.), και να έχουν αποκτήσει καλή γνώση των αλληλεπιδράσεων ανάμεσα στις αλλαγές στο μακρο- και μικρο-επίπεδο.
• Να έχουν αποκτήσει την ικανότητα σύνταξης γραπτής εργασίας και προφορικής παρουσίασης.

 

Ενότητες

 

1. Εισαγωγή (βασικές έννοιες & κλασικοί θεωρητικοί)
2. Σχολή του εκσυγχρονισμού και η κριτική από τη σκοπιά της σχολής της εξάρτησης
3. Παγκόσμιο σύστημα, παγκοσμιοποίηση και κοινωνική αλλαγή
4. Μεταβιομηχανισμός και  μεταφορντισμός
5. Αλλαγές στην κοινωνική δομή, κοινωνικός πλουραλισμός και μετανεωτερικότητα
6. Η παγκόσμια οικονομική κρίση: αιτίες και επιπτώσεις
7. Η διεύρυνση της ανισότητας
8. Οι προτάσεις των J. Stiglitz και P. Krugman
9. Κρίση και ανεργία των νέων
10. Κοινωνία πολιτών: θεωρητική συγκρότηση και ιστορική ανάδρομη
11. Κοινωνία πολιτών και αναπτυξιακή διαδικασία
12. Ο σύγχρονος διάλογος για την κοινωνία πολιτών

 

 

Ενδεικτική βιβλιογραφία

 

Bauman, Z. 2005. Σπαταλημένες ζωές. Αθήνα: Κατάρτι.

Beck, U., 1999. Τι είναι παγκοσμιοποίηση; Λανθασμένες αντιλήψεις και απαντήσεις. Αθήνα: Καστανιώτης.

Βεργόπουλος, Κ., 1999.  Παγκοσμιοποίηση. Η μεγάλη χίμαιρα. Αθήνα: Νέα Σύνορα.

Gorz, A.,  1986: Aντίο προλεταριάτο. Αθήνα: Nέα Σκέψη (1980).

Κονιόρδος, Σ., επιμ., 2010. Κοινωνικό κεφάλαιο. Εμπιστοσύνη και κοινωνία των πολιτών. Αθήνα: Παπαζήσης.

Krugman, P., 2009. Η κρίση του 2008 και η επιστροφή των οικονομικών της ύφεσης. Αθήνα: Καστανιώτης.

Lipietz, A., 1990. Aυταπάτες και θαύματα. Προβλήματα περιφερειακού καπιταλισμού. Αθήνα: Eξάντας (1985).            

Πετμεζίδου-Tσουλουβή, M., 1987. Kοινωνικές τάξεις και μηχανισμοί κοινωνικής αναπαραγωγής. Αθήνα: Eξάντας.      

Πετμεζίδου, M., 2004. Ο διάλογος για την παγκόσμια φτώχεια. Στο: Μ. Πετμεζίδου και Χ. Παπαθεοδώρου, επιμ. Φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Εξάντας, Αθήνα, σελ. 29-86.

Anheier, H., 2013. Civil society: measurement, evaluation, policy. London: Earthscan.

Atkinson, W., 2007. Beck, individualization and the death of class: a critique. British Journal of Sociology, 58(3), pp. 349-366.

Beck, U., 1992. Risk society. Towards a new modernity. London: Sage.

Noble, T., 2000. Social theory and social change. Houndmills, Basingstoke: Palgrave.

Petmesidou, M., 2011. What future for the middle classes and “inclusive solidarity” in South Europe (a short note). Global Social Policy, 11(2-3), pp. 225-227.

Ημερομηνία δημιουργίας

Παρασκευή 20 Μαρτίου 2020