Παρουσίαση/Προβολή

(KOM05145) -  Καθηγήτρια Βιδαλη Σοφια, Επικουρος Καθηγητής Νικόλαος Κουλούρης

Περιγραφή Μαθήματος

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

 ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2015-2016

Διδάσκοντες

Καθηγήτρια Σ. Βιδάλη

Επίκουρος Καθηγητής Ν. Κουλούρης

 

Το μάθημα διδάσκεται ως επιλογής στο χειμερινό εξάμηνο και προσφέρεται σε φοιτητές και φοιτήτριες όλων των εξαμήνων από το 3 εξάμηνο και πάνω. Το μάθημα αναφέρεται στο τρίπτυχο ασφάλεια- ανθρώπινα δικαιώματα -αστυνομία. Επομένως, ενώ εισαγωγικά εξετάζονται οι διάφορες πτυχές της ασφάλειας και η συνάρτησή τους με την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην συνέχεια η έμφαση επικεντρώνεται στο ζήτημα της εσωτερικής ασφάλειας και στη λειτουργία της αστυνομίας. Ειδικότεροι στόχοι του μαθήματος είναι:

-α. Να εξοικειωθούν οι φοιτητές και οι φοιτήτριες με την έννοια τη θεωρία και τους όρους διερεύνησης του ζητούμενου της Ασφάλειας, ως βασικής παραμέτρου των σύγχρονων κοινωνικών σχέσεων, να κατανοήσουν και να μπορούν να προσεγγίσουν κριτικά τις διαστάσεις και το σχετικό εύρος της προστασίας της.

-β. Να εισαχθούν οι φοιτητές στην προβληματική των δικαιωμάτων του  ανθρώπου, τόσο σε ότι αφορά το ουσιαστικό νόημα και τη θεσμική τους κατοχύρωση ως πυλώνα των σχέσεων κράτους-πολίτη, όσο και ως πραγματικού προβλήματος, που προκύπτει στην καθημερινή πρακτική της σχέσης αυτής, με βασικό φορέα-παράδειγμα την αστυνομία.

γ.-  Να εμβαθύνουν στη σχέση ανάμεσα στα επικρατέστερα πρότυπα αστυνόμευσης, την ενσωμάτωση τους στο ελληνικό αστυνομικό σύστημα και τις επιπτώσεις τους στην εμπέδωση της ασφάλεια και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

δ. Να αποκτήσουν οι εκπαιδευόμενοι βασικές γνώσεις σχετικά με τα εργαλεία συστηματικής διερεύνησης και αντιμετώπισης των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο πλαίσιο του συστήματος κρατικής καταστολής, όχι ως μόνον ατομικής συμπεριφοράς αλλά ως δομικού προβλήματος συνυφασμένου με τις (δυσ)λειτουργίες της άσκησης της κρατικής εξουσίας (λαμβάνοντας ως βασικό φορέα ‘παράδειγμα’ την αστυνομία): η οργάνωση της αστυνομίας, η εκπαίδευση, το θεσμικό πλαίσιο της αστυνόμευσης η επαγγελματική – εργασιακή νοοτροπία, πολιτισμικοί και ψυχολογικοί παράγοντες και το σύστημα έρευνας και κυρώσεων για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων θα αποτελέσουν παραμέτρους κριτικής εμβάθυνσης και ανάλυσης κατά τη διδασκαλία.

Το μάθημα διαρθρώνεται σε τρεις κύριες ενότητες:

1. Στην πρώτη οι εκπαιδευόμενοι εισάγονται στις έννοιες, στη θεωρία και την φαινομενολογία για την Ασφάλεια και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα από την οπτική της Εγκληματολογίας και στο πλαίσιο λειτουργίας, κυρίως, του βασικού φορέα άσκησης νόμιμης βίας και καταστολής, δηλαδή της Αστυνομίας. Εξετάζεται η ιστορία της θεσμικής κατοχύρωσης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων σε παγκόσμιο επίπεδο και η σημασία της Οικουμενικής Διακήρυξης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα. Αναλύεται η σχέση ανάμεσα στην ασφάλεια, τον έλεγχο του εγκλήματος και τα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως προκύπτουν κυρίως από τις κατευθύνσεις του Συμβουλίου της Ευρώπης, την Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, τον Χάρτη των  Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Ειδικότερης εμβάθυνσης τυγχάνουν συγκεκριμένα άρθρα της ΕΣΔΑ και οι παραβιάσεις τους, που διαπλέκονται άμεσα με το έργο της αστυνομίας και τη λειτουργία της.
2. Στη δεύτερη εξετάζονται οι επιπτώσεις που έχει η λειτουργία της Αστυνομίας στην εμπέδωση της ασφάλειας αλλά και στην καλλιέργεια ανασφάλειας σε διαφορετικές περιπτώσεις και η σχέση ανάμεσα στην ασφάλεια και τα πρότυπα αστυνόμευσης. Στο πλαίσιο αυτό, ειδική έμφαση δίνεται στα πρότυπα αστυνόμευσης: εξετάζονται τα κυριότερα πρότυπα αστυνόμευσης και ελέγχου του εγκλήματος διεθνώς και στην Ελλάδα με ιδιαίτερη εμβάθυνση στο ελληνικό αστυνομικό σύστημα.
3. Στην τρίτη ενότητα εξετάζονται το σύστημα οργάνωσης του αστυνομικού έργου, οι κανονισμοί εκτέλεσης υπηρεσίας της Ελληνικής Αστυνομίας, το εύρος και οι αρμοδιότητες της δικαιοδοσίας της (ειδικά σε σχέση με το μεταναστευτικό ζήτημα) οι όροι και οι συνθήκες αστυνόμευσης όπως πραγματικά επιτελείται στα αστικά κέντρα και η σχέση της με τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η φύση των παραβιάσεων ως συστημικού και ως ατομικού φαινομένου. Αναλύονται οι όροι και οι συνθήκες παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων (modus operandi) από την αστυνομία στην Ελλάδα, το σύστημα λογοδοσίας και η αντιμετώπισή των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων με βάση πραγματικά περιστατικά, όπως καταγράφονται σε επίσημες εκθέσεις και αναφορές, στη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων κλπ.

Ύλη εξετάσεων:

 

-Σύγγραμμα : Βιδάλη, Σ., 2012, Αστυνομία, έλεγχος του εγκλήματος και ανθρώπινα δικαιώματα, Νομική Βιβλιοθήκη.

- Φάκελος μαθήματος: θα αναρτηθεί στο e-class.

 

Περαιτέρω Ενδεικτική βασική βιβλιογραφία

Βιδάλη, Σ. 2007, Έλεγχος του Εγκλήματος και Δημόσια Αστυνομία. Τομές και συνέχειες στην Αντεγκληματική Πολιτική, τόμοι Α και Β, Αθήνα- Κομοτηνή, Αντ. Ν. Σάκκουλας,.

Lea J., Young J., 1993, What is to be Done about Law and Order?, London, Βoulder, Colorado, Pluto Press

Pallida S. 2000, Polizia postmoderna, Milano, Feltrinelli, collana « Interzione».

Συλλογικό έργο, 2010, Όψεις της νέας παρακολούθησης, Βιβλιόραμα

Downes, D., Rock, P., Chinkin, C., Gearty, C., (eds.), 2008, Crime, Social Control and Human Rights. From Moral Panics to States of Denial. Essays in Honour of Stanley Cohen, Willan Publ.

Cohen, S, 2000, States of Denial: Knowing About Atrocities and Suffering, Polity Press  

O’ Neil, M., Marks, M., Singh, A-M., 2007, Police occupational culture: new debates and directions, JAI Elsevier

Green, P., Ward T., 2004, State Crimes, Pluto Press.

Παρασκευόπουλος, Ν., 2003, Οι πλειοψηφίες στο στόχαστρο. Τρομοκρατία και κράτος δικαίου, Πατάκης

Δουζίνας, Κ., 2006, Το τέλος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, Παπαζήσης,

Σπανού Καλλιόπη. 2005, Η πραγματικότητα των δικαιωμάτων, Κρατικές πολιτικές και πρόσβαση σε υπηρεσίες, Σαββάλας.

Χριστόπουλος, Δ., Τσαπόγας, Μ., (επιμ.) 2004, Τα δικαιώματα στην Ελλάδα 1953-2003. Από το τέλος του Εμφυλίου στο τέλος της Μεταπολίτευσης, εκδ. Καστανιώτης.

Ασκούνη, Ν., Ανδρούσου, Α., (επιμ.,) 2011, Πολιτισμική ετερότητα και ανθρώπινα δικαιώματα, Μεταίχμιο.

 

Ώρες ακρόασης: κάθε Τρίτη 14:00-15:00 (γραφείο Επίκουρου Καθηγητή Ν. Κουλουρη). Κάθε Τετάρτη 15.00-16:00 (γραφείο Καθηγήτριας Σ. Βιδάλη).

 

 

Ημερομηνία δημιουργίας

Τετάρτη 24 Οκτωβρίου 2012