Παρουσίαση/Προβολή

Περιεχόμενο μαθήματος

• Εισαγωγή: η έννοια της Συγκριτικής Γραμματολογίας
• Γένεση και εξέλιξη του κλάδου· τα πεδία έρευνας· η Συγκριτική Γραμματολογία στην Ελλάδα· η νεοελληνική λογοτεχνία από συγκριτολογική σκοπιά
• Η σύγκριση των λογοτεχνιών: Ι. διεθνής επικοινωνία και ανταλλαγή· επίδραση, πρόσληψη, υποδοχή (ο ρόλος του αναγνώστη)· ΙΙ. η μετάφραση ΙΙΙ. θεματική και θεματολογία· Ι λογοτεχνικά γένη και είδη
• Η λογοτεχνία και τα πολιτισμικά της συμφραζόμενα Ι: συγκριτική εικονολογία· η λογοτεχνία και οι άλλες τέχνες· η λογοτεχνία και οι επιστήμες
• Η λογοτεχνία και τα πολιτισμικά της συμφραζόμενα ΙΙ: η λογοτεχνική ιστορία: λογοτεχνικές εποχές, περίοδοι, ρεύματα
• Ρομαντισμός: ιστορικό πλαίσιο, στόχοι και πρόγραμμα
• Η ρομαντική λογοτεχνία στην Ευρώπη
• Ελληνικός ρομαντισμός: Ι. χαρακτηριστικά και ιδιομορφίες ΙΙ. Συγκριτική ανάγνωση: Σολωμός και Νοβάλις
• Ρεαλισμός και νατουραλισμός: ιστορικό πλαίσιο, ιδεολογία και αισθητική
• Ελληνικός ρεαλισμός: τάσεις και εκδοχές, ηθογραφία της υπαίθρου και της πόλης
• Μοντερνισμός: ιστορικό πλαίσιο, συμβολισμός και παρακμή, πρωτοπορία, ποίηση και πεζογραφία 
• Ελληνικός μοντερνισμός: Ι. χαρακτηριστικά, πρόσληψη ΙΙ. μοντερνιστική ποίηση και πεζογραφία
• Συγκριτικές αναγνώσεις: Καρυωτάκης – Μπωντλαίρ, Σεφέρης – Έλιοτ.

Μαθησιακοί στόχοι

Γενικός στόχος του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών αφενός με το αντικείμενο, τους στοχους και τις αρχές της Συγκριτικής Γραμματολογίας, αφετέρου με τις βασικές αρχές των κύριων αισθητικών και καλλιτεχνικών ρευμάτων του 19ου και του 20ου αι., καθώς και με τις εκφάνσεις τους στην ελληνική λογοτεχνία.

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές θα είναι σε θέση:

• Να εξηγούν το αντικείμενο, τις βασικές αρχές και τους στόχους της συγκριτικής γραμματολογίας, γενικά, καθώς και να περιγράφουν τις αρχές και τις επιδιώξεις των κυριότερων αισθητικών και καλλιτεχνικών ρευμάτων στην Ευρώπη του 19ου και 20ου αι.
• Να κατανοούν τη συνάφεια μεταξύ του ιστορικοκοινωνικού πλαισίου μιας εποχής και των φιλοσοφικών, αισθητικών και καλλιτεχνικών τάσεων και ρευμάτων
• Να αξιολογούν τη χρησιμότητα της συγκριτικής οπτικής για τη μελέτη ζητημάτων της νεοελληνικής φιλολογίας.
• Να αξιολογούν τη θέση της νεότερης ελληνικής λογοτεχνίας μέσα σε ένα ευρύτερο, υπερεθνικό πλαίσιο
• Να κατανοούν τη χρησιμότητα της διεπιστημονικής προσέγγισης της λογοτεχνίας και των πολιτισμικών σπουδών, γενικότερα.
• Να αξιοποιούν τις μεθόδους και τις αρχές της συγκριτικής γραμματολογίας στη μελέτη και τη διδασκαλία της νεότερης ελληνικής λογοτεχνίας

Προτεινόμενα συγγράμματα

• Εύη Βογιατζάκη, Τα αισθητικά ρεύματα στην ευρωπαϊκή και τη νεοελληνική λογοτεχνία του 19ου και του 20ου αιώνα (από τον Νεοκλασικισμό στον Μοντερνισμό), Αθήνα: Εκδόσεις Gutenberg,  2016.

Βιβλιογραφία

• Travers Martin (2005) Εισαγωγή στη νεότερη ευρωπαϊκή λογοτεχνία, μετάφραση: Ι. Ναούμ, Μ. Παπαηλιάδη, επιμέλεια-εισαγωγή: Τ. Καγιαλής, Αθήνα: Βιβλιόραμα.
• Βογιατζάκη, Εύη (2016) Αισθητικά ρεύματα στην ευρωπαϊκή και τη νεοελληνική λογοτεχνία του 19ου και του 20ου αι., Αθήνα: Εκδόσεις Gutenberg.

• Περαιτέρω βιβλιογραφία

- Αγγελάτος, Δ. (2005) Η συγκριτική γραμματολογία στην Ελλάδα: Σύγχρονες τάσεις, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.

- Brunel P., Pichois Cl., Rousseau A.-M. (1997) Τί είναι η συγκριτική γραμματολογία; Μετάφραση-πρόλογος-σημειώσεις: Δ. Αγγελάτος, Αθήνα: Εκδόσεις Πατάκη.   

- Πολίτου-Μαρμαρινού Ε., Η Συγκριτική Φιλολογία. Χώρος, σκοπός και μέθοδος έρευνας, Καρδαμίτσας, Αθήνα, Αθήνα, 1981.

- Bassnett S., Συγκριτική Γραμματολογία, Κριτική εισαγωγή, μτφρ.: Α. Αναστασιάδου, επίμετρο: Δ. Τζιόβας, Πατάκης, Αθήνα, 2000.

- Δ. Τζιόβας «Συγκριτική γραμματολογία και διαπολιτισμικότητα», στον τόμο Bassnett S., Συγκριτική Γραμματολογία, Κριτική εισαγωγή, μτφρ.: Α. Αναστασιάδου, επίμετρο: Δ. Τζιόβας, Πατάκης, Αθήνα, 2000, σσ. 256-270.

- Σιαφλέκης Ζ. Συγκριτισμός και Ιστορία της Λογοτεχνίας, Επικαιρότητα, Αθήνα, 1988.

- Τσιριμώκου Λ. «Πολυπολιτισμικές σπουδές και συγκριτική γραμματολογία στη στροφή του αιώνα», Εσωτερική ταχύτητα, Άγρα, Αθήνα, 2000, σσ. 57-70. 

Μέθοδοι αξιολόγησης

Το μάθημα θα εξεταστεί με συνδυσμό των παρακάτω:

Δύο πρόοδους (η καθεμιά 35% του βαθμού, συνολικά: 70%) και μια ατομική εργασία (30% του βαθμού)

τα θέματα και οι οδηγίες για τις εργασίες, καθώς και οι ημερομηνίες και η ύλη των προόδων θα ανακοινωθούν ξεχωριστά.