Παρουσίαση/Προβολή

(KOM03282) -  Εμμανουηλ Βαρβουνης

Περιγραφή Μαθήματος

Γενικός στόχος του μαθήματος είναι η γνωριμία των φοιτητών με τις μορφές των σύγχρονων τελετουργιών, όπως αυτές διαπιστώνονται στον ελληνικό λαϊκό πολιτισμό, και με τις βασικές κοινωνικές και ιδεολογικές παραμέτρους που διέπουν την λειτουργία και τον σχηματισμό τους, όπως και η κατανόηση της έννοιας της εξέλιξης και διαχείρισης των παλαιότερων μορφών παράδοσης, αλλά και των τρόπων με τους οποίους αυτές λειτουργούν. Επίσης, η εξοικείωση με τη λειτουργία φαινομένων όπως η εκκοσμίκευση, η εισαγωγή πολιτισμικών προτύπων, ο φολκλορισμός και η πολιτισμική παγκοσμιοποίηση στην πράξη, με συγκεκριμένα παραδείγματα από τον σύγχρονο εθιμικό βίο του ελληνικού λαού.

• ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1. Η έννοια των τελετουργιών, η σχέση τους με τα ήθη και τα έθιμα και η εξέλιξή τους από τον μεταφυσικό στον κοινωνικό και ψυχαγωγικό χαρακτήρα. Οι έννοιες του «παραδοσιακού» και του «λαϊκού» σήμερα.
2. Η λειτουργία φαινομένων όπως η εκκοσμίκευση, η εισαγωγή πολιτισμικών προτύπων, ο φολκλορισμός και η πολιτισμική παγκοσμιοποίηση σε σχέση με την διαμόρφωση του σύγχρονου εθιμικού τοπίου.
3. Εξαστισμός και αστικοποίηση του ελληνικού λαού σε κοινωνικό και πολιτισμικό επίπεδο.
4. Νέες τελετουργίες στον κύκλο του χρόνου – στον ετήσιο εορτολογικό κύκλο και η λειτουργικότητά τους.
5. Νέες τελετουργίες στον κύκλο της ζωής (γέννηση – γάμος – θάνατος) και η λειτουργικότητά τους.
6. Νέες μορφές τελετουργιών, χαρακτηριστικά και τρόποι δημιουργίας τους: ανάμεσα στον φολκλορισμό και την εισαγωγή πολιτισμικών προτύπων.
7. Κοινές μορφές εθίμων και κοινές τελετουργίες ανάμεσα σε διάφορες περιοχές, θρησκευτικά και πολιτισμικά συστήματα.
8. Σύγχρονες εξελίξεις των ελληνικών θρησκευτικών εθίμων, και νέες μορφές τελετουργιών σε εκκλησιαστικό – ενοριακό πλαίσιο.
9. Η στάση της Λαογραφίας έναντι των νέων τελετουργικών μορφών, και οι επιστημονικές και μεθοδολογικές τάσεις της μελέτης τους στην Ελλάδα και διεθνώς.
10. Τρόποι και μορφές διαχείρισης παλαιότερων μορφών παράδοσης στον σύγχρονο ελληνικό λαϊκό πολιτισμό.
11. «Νεογιορτές», νεοφανείς άγιοι και η λατρεία τους, ξενόφερτα πολιτισμικά, εθιμικά και τελετουργικά στοιχεία και η ενσωμάτωσή τους στον σύγχρονο ελληνικό λαϊκό πολιτισμό.
12. Νέοι τομείς λαογραφικής έρευνας και ανανέωση της λαογραφικής θεματολογίας στα πλαίσια της «αστικής» και της «νεωτερικής» ελληνικής Λαογραφίας.
13. Η συνεργασία με άλλους κλάδους των κοινωνικών και των ανθρωπολογικών επιστημών για την μελέτη των νεωτερικών εθιμικών και κοινωνικών πρακτικών του ελληνικού λαού – παραδείγματα.

          ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΣΥΓΓΡΑΜΜΑ

• Μ. Γ. Βαρβούνης, Λαϊκή Θρησκευτικότητα και Εθιμικές Πρακτικές. Μελετήματα Θρησκευτικής και Κοινωνικής Λαογραφίας, εκδ. Ηρόδοτος, Αθήνα 2015, σ. 21-142, 157-232 και 257-283.

 

 

 

Ημερομηνία δημιουργίας

Πέμπτη 27 Φεβρουαρίου 2020