Παρουσίαση/Προβολή

() -  Χαραλαμπος Βλαδος

Περιγραφή Μαθήματος

Οικονομικά της Ενέργειας

Περιγραφή του μαθήματος

Τα οικονομικά της ενέργειας αποτελούν τον επιστημονικό χώρο που περιλαμβάνει θέματα σχετικά με την προσφορά και την χρήση της ενέργειας στα επιμέρους κοινωνικοοικονομικά συστήματα. Συγκεκριμένα, αποτελούν έναν υπο-κλάδο της οικονομικής επιστήμης ο οποίος αφορά τις ενεργειακές πηγές/πόρους και τα ενεργειακά προϊόντα και, ειδικότερα:

• τις δυνάμεις που οδηγούν τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές στο να προμηθεύονται, μετασχηματίζουν, μεταφέρουν και καταναλώνουν ενέργεια,
• την αγορά ενέργειας και τους θεσμούς ρύθμισής της,
• τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την παραγωγή και τη χρήση της,
• την περισσότερο ή λιγότερο αποτελεσματική κοινωνικοοικονομική αξιοποίησή της.

Επομένως, η οικονομική της ενέργειας μελετά ένα πλήθος ζητημάτων τα οποία εντάσσονται έμμεσα στο θεωρητικό πεδίο εφαρμογής της, όπως διεθνείς οικονομικές σχέσεις, δυναμική της παγκοσμιοποίησης, γεωοικονομία και γεωπολιτική.

Energy Economics

Course description

Energy economics is the scientific area that includes issues related to the supply and use of energy in the different socio-economic systems. Specifically, it is a sub-discipline of economic science that concerns energy sources/resources and energy products and, in particular:

• The forces driving businesses and consumers to procure, transform, transport, and consume energy.
• The energy market and its regulatory institutions.
• The environmental impact of its production and use.
• Its effective or ineffective socio-economic exploitation.

Therefore, energy economics studies several issues that fall indirectly within its theoretical scope, such as international economic relations, the dynamics of globalization, geo-economics, and geopolitics.

Στόχος του μαθήματος

• Ο στόχος του μαθήματος είναι μετά το πέρας του να έχουν εξοικειωθεί οι σπουδαστές με τις θεμελιώδεις οικονομικές έννοιες και πως αυτές συνδέονται με το οικονομικό αγαθό της ενέργειας.
• Να είναι σε θέση να γνωρίζουν τα χαρακτηριστικά και τις βασικές μεθόδους μελέτης των οικονομικών της ενέργειας.
• Να μπορούν να συνδυάζουν αναλυτικά τη σφαίρα της οικονομικής της ενέργειας με το εκάστοτε κοινωνικοοικονομικό σύστημα, όπως και τις επιδράσεις των πολιτικών ρυθμίσεων στην αγορά της ενέργειας.
• Να είναι σε θέση να αναγνωρίζουν τον κλάδο της γεω-οικονομικής της ενέργειας, ο οποίος τοποθετείται μέσα στο συνολικότερο πλαίσιο της τρέχουσας κρίσης και αναδιάρθρωσης της παγκοσμιοποίησης, τμήμα του οποίου αποτελούν οι επιμέρους ενεργειακές κρίσεις και μεταβάσεις.
• Τέλος, ο φοιτητής να αποκτήσει μία γνώση των ενεργειακών σχέσεων, συνεργασιών και ανταγωνισμών, που διέπουν σήμερα την παγκόσμια πραγματικότητα, εστιάζοντας σε επιμέρους μελέτες περίπτωσης, όπως στην αγορά ενέργειας στην Ελλάδα.

Περιεχόμενα του μαθήματος

Υλικό σύγχρονης εκπαίδευσης Α μέρους

Βασικές οικονομικές έννοιες και ενέργεια

1. Τι είναι η οικονομική της ενέργειας
2. Ανάγκες, οικονομικά αγαθά και ενέργεια
3. Παραγωγική διαδικασία, παραγωγικοί συντελεστές και ενέργεια
4. Επιχειρήσεις και βιομηχανία της ενέργειας
5. Ο ρόλος της ηλεκτρικής ενέργειας στη σύγχρονη κοινωνία
6. Το ενεργειακό σύστημα
7. Μέτρηση και αποτίμηση της ενέργειας
8. Αγορά, ισορροπία και ρύθμιση
9. Η κλαδική οικονομική και τα οικονομικά της ενέργειας
10. Διαχείριση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας
11. Οικονομικό σύστημα, ενέργεια, ανάπτυξη και πολιτική
12. Βελτιώνοντας το ενεργειακό σύστημα

Υλικό ασύγχρονης εκπαίδευσης Α μέρους (5 ώρες)

1. Εισαγωγή στην οικονομική της ενέργειας [53 λεπτά]
2. ΠΑ-02: Το Ενεργειακό Σύστημα της Γης [40 λεπτά]
3. Η ιστορία της παραγωγής ενέργειας στην Ελλάδα και οι προσπάθειες για ατομική ενέργεια στη χώρα | ΕΡΤ [27 λεπτά]
4. Ανανεώσιμες πηγές ηλεκτρικής ενέργειας [40 λεπτά]
5. Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας: Οι στόχοι της Ελλάδας μέχρι το 2030 [28 λεπτά]
6. Brainstorm Energy Summit: Πόσο ταιριάζει η βιώσιμη ενέργεια στη βιομηχανία; [27 λεπτά]
7. Ημερίδα ΙΕΝΕ:ΑΠΕ& Ενεργειακή Αποδοτικότητα-5η Συνεδρία:Ενεργειακή Φτώχεια-ο Ρόλος της ΕξΕ & των ΑΠΕ [1ώρα και 29 λεπτά]

Υλικό σύγχρονης εκπαίδευσης Β μέρους

Βασικές συνιστώσες της γεω-οικονομικής της ενέργειας

1. Διεθνείς οικονομικές σχέσεις, παγκοσμιοποίηση και ενέργεια
2. Τι σημαίνει γεω-οικονομία
3. Τι είναι η γεω-οικονομική της ενέργειας
4. Ενεργειακή κρίση και ενεργειακή ασφάλεια
5. Η επιστήµη της διεθνούς ενεργειακής οικονομικής και οι βασικές διαστάσεις της
6. Ενεργειακή πολιτική και παγκόσμιο σύστημα
7. Ενεργειακή Ένωση 

Υλικό ασύγχρονης εκπαίδευσης Β μέρους (7 ώρες)

1. Βασικές συνιστώσες της γεω-οικονομικής της ενέργειας [2 ώρες και 43 λεπτά]
2. Η Ενεργειακή Κρίση Με Απλά Λόγια - Νίκος Τσάφος [1 ώρα και 5 λεπτά]
3. Ενέργεια: Ένας νέος ψυχρός πόλεμος [29 λεπτά]
4. ΕΑΝΟΣ: Συμπόσιο «Ενεργειακή ασφάλεια και δρόμοι ευημερίας» [2 ώρες και 29 λεπτά]

Υλικό σύγχρονης εκπαίδευσης Γ μέρους

Συμπληρωματικό υλικό: Σύγχρονα ζητήματα στην οικονομική της ενέργειας

1. Ανανεώσιμες πηγές ηλεκτρικής ενέργειας
2. Μία «επανένταξη» του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας
3. Παγκόσμια αγορά ενέργειας
4. «Deloitte Oil and Gas Reality Check 2014»
5. Η γεωπολιτική της ενέργειας: Η άνοδος του ινδο-ειρηνικού και η υποβάθμιση της Ευρώπης
6. Η ευρωπαϊκή πολιτική για την ενεργειακή ανάπτυξη των Βαλκανίων
7. Ο ενεργειακός τομέας στην Ελλάδα

Υλικό ασύγχρονης εκπαίδευσης Γ μέρους (9 ώρες)

1. Η απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα: Υφιστάμενη κατάσταση και προοπτικές [1 ώρα και 54 λεπτά] 
2. diaNEOsis Live: Ο Τομέας της Ενέργειας και η Κλιματική Κρίση στην Ελλάδα [2 ώρες και 28 λεπτά]
3. Ο ρόλος του Χρηματιστηρίου Ενέργειας στον εκσυγχρονισμό και την ανάπτυξη του ενεργειακού κλάδου: Λειτουργία και Προοπτικές [2 ώρες και 40 λεπτά]
4. Χρηματιστήριο ενέργειας και επίκαιρα θέματα οικονομικών της ενέργειας [1 ώρα και 16 λεπτά]

Υλικό σύγχρονης εκπαίδευσης Δ μέρους

Συμπληρωματικό υλικό: Οικονομική κρίση στην εποχή μετά την πανδημία και τον Ρωσσο-ουκρανικό πόλεμο

1. Εξελικτικός μετασχηματισμός του παγκόσμιου συστήματος και η πανδημία COVID-19

2. Οι επιπτώσεις των μέτρων αντιμετώπισης του κορωνοϊού στην αγορά αργού πετρελαίου των ΗΠΑ

3. Οι θεσμοί λειτουργίας της αγοράς αργού πετρελαίου ως μέρος του προβλήματος

4. Έμμεσες συνέπειες εντός της αγοράς

5. Σε «μαύρο κύκνο» εξελίσσεται ο κορωνοϊός για την παγκόσμια οικονομία και την αγορά ενέργειας ιδιαίτερα

6. Η πανδημία του κορωνοϊού δημιουργεί νέα δεδομένα στην αγορά της ηλεκτρικής ενέργειας

7. Οι μεγάλες πετρελαιοπαραγωγές χώρες δεν είναι πια αυτές που ρυθμίζουν το «παιχνίδι»

8. Ανάλυση: Η πανδημία, η παγκόσμια ύφεση και η κατάρρευση του μαύρου χρυσού

9. Η επίπτωση του Ρωσσο-ουκρανικού πολέμου στην Παγκόσμια Ενεργειακή Οικονομία

10. Ποιες μεταβολές στην Παγκόσμια Ενεργειακή Οικονομία φέρνει η δεύτερη θητεία του Τραμπ;

Υλικό ασύγχρονης εκπαίδευσης Δ μέρους (6 ώρες)

1. Οικονομική κρίση στην εποχή της πανδημίας του κορωνοϊού και ενέργεια [2 ώρες και 24 λεπτά]
2. Eκδήλωση ‘’ Ενεργειακή κρίση: Ευρωπαϊκές και Ελληνικές Διαστάσεις’’ με τον Καθ. Γιάννη Μανιάτη [1 ώρα και 20 λεπτά]
3. The new European Energy Architecture - Η νέα Ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική στον τομέα της ενέργειας [2 ώρες]

Βιβλιογραφία

Βασική βιβλιογραφία

• Bradford, T. (2021). Οικονομικά της ενέργειας και ενεργειακό σύστημα: Τεχνολογικές διαστάσεις, αγορές και προτάσεις πολιτικής [The energy system: Technology, economics, markets, and policy] (Βλάδος, Χ., Δενιόζος, Ν., Κουνετάς, Κ., & Χατζηνικολάου, Δ. Επιμ.· Ι. Μελάς, Μετ.). Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήση. ISBN: 9789600237962.

Συμπληρωματική βιβλιογραφία

Επιστημονικά άρθρα

• Deniozos, N., Vlados, Ch., & Chatzinikolaou, D. (2019). Energy economy in the era of “new globalization”: The case of the Balkans and Greece. International Journal of Economics and Management Studies, 6(9), 10–19. https://doi.org/10.14445/23939125/IJEMS-V6I9P102
• Deniozos, N., Vlados, Ch., Chatzinikolaou, D., & Digkas, A. (2019). The geo-economic and geo-energy pillar of power as a geopolitical decision making factor within the dynamics of the Southeastern Europe geopolitical complex. Advances in Politics and Economics, 2(3), 186–211. https://doi.org/10.22158/ape.v2n3p186
• Fouquet, R., & Pearson, P. J. G. (2006). Seven centuries of energy services: The price and use of light in the United Kingdom (1300-2000). The Energy Journal, 27(1), 139–177.
• Gales, B., Kander, A., Malanima, P., & Rubio, M. (2007). North versus South: Energy transition and energy intensity in Europe over 200 years. European Review of Economic History, 11(2), 219–253. https://doi.org/10.1017/S1361491607001967
• Stern, D. I. (2011). The role of energy in economic growth. Annals of the New York Academy of Sciences, 1219, 26–51.
  https://doi.org/10.1111/j.1749-6632.2010.05921.x
• Vlados, Ch., Chatzinikolaou, D., & Kapaltzoglou, F. (2021). Energy market liberalisation in Greece: Structures, policy and prospects. International Journal of Energy Economics and Policy, 11(2), 115–126. https://doi.org/10.32479/ijeep.10804
• Vlados, Ch., Deniozos, N., Chatzinikolaou, D., & Demertzis, M. (2018). Towards an evolutionary understanding of the current global socio-economic crisis and restructuring: From a conjunctural to a structural and evolutionary perspective. Research in World Economy, 9(1), 15–33. https://doi.org/10.5430/rwe.v9n1p15
• Warr, B., Ayres, R., Eisenmenger, N., Krausmann, F., & Schandl, H. (2010). Energy use and economic development: A comparative analysis of useful work supply in Austria, Japan, the United Kingdom and the US during 100years of economic growth. Ecological Economics, 69(10), 1904–1917. https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2010.03.021

Βιβλία

• Πολυζάκης, Α. (2020). Ενέργεια, περιβάλλον και αειφόρος ανάπτυξη. Πολυζάκης Απόστολος & ΣΙΑ ΕΕ.
• Bhattacharyya, S. C. (2011). Energy economics: Concepts, issues, markets and governance. London: Springer-Verlag. ISBN: 978-0-85729-268-1
• Hunt, L. C., & Evans, J. (Eds.). (2009). International handbook on the economics of energy. Cheltenham, UK ; Northampton, MA: Edward Elgar. ISBN: 978-1-84720-352-6
• Kaminski, V. (2013). Energy markets. London: Risk Books. ISBN: 978-1-906348-79-3
• Lifset, R. (2014). American Energy Policy in the 1970s. Norman: University of Oklahoma Press. ISBN: 978-0-8061-4564-8
• Nye, D. E. (1998). Consuming power: A social history of American energies. Cambridge, Mass: MIT Press. ISBN: 978-0-262-14063-8
• Pratt, J. A., & Hale, W. E. (2013). Exxon: Transforming energy, 1973–2005. Austin, Texas: Dolph Briscoe Center for American History, University of Texas at Austin. ISBN: 978-0-9766697-8-4
• Smil, V. (1994). Energy in world history. Boulder: Westview Press. ISBN: 978-0-8133-1902-5
• Vlados, Ch., Deniozos, N., & Chatzinikolaou, D. (2019). Global Crisis and Restructuring: Theory, analysis, and the case of Greece. KSP Books. ISBN: 978-605-7602-89-3 http://books.ksplibrary.org/978-605-7602-89-3/

Εκθέσεις

• ΙΕΝΕ.  (2020). Ο Ελληνικός Ενεργειακός Τομέας. Ετήσια Έκθεση 2020. (link)

Σύνδεσμος εξ αποστάσεως μαθημάτων

https://teams.microsoft.com/l/meetup-join/19%3aOK9b-8ZL-1juCF3Aht0_tvcKvLAxPwuNgP2Zn48fZeQ1%40thread.tacv2/1730721507704?context=%7b%22Tid%22%3a%228035113d-c2cd-41bd-b069-0815370690c7%22%2c%22Oid%22%3a%22544abe72-3b0d-4627-9715-a1da4a8ecf46%22%7d 

 

1. 11/4/2025: παράδοση υλικού σύγχρονης εκπαίδευσης (13:00-16:30) και παρακολούθηση υλικού ασύγχρονης εκπαίδευσης (16:30-19:45) μέρους Α.
2. 12/4/2025: παράδοση υλικού σύγχρονης εκπαίδευσης (9:00-12:30) και παρακολούθηση υλικού ασύγχρονης εκπαίδευσης (12:30-17:00) μέρους Β.
3. 09/5/2025: παράδοση υλικού σύγχρονης εκπαίδευσης (13:00-16:30) και παρακολούθηση υλικού ασύγχρονης εκπαίδευσης (16:30-19:45) μέρους Γ.
4. 10/5/2025: παράδοση υλικού σύγχρονης εκπαίδευσης (9:00-12:00) και παρακολούθηση υλικού ασύγχρονης εκπαίδευσης (12:00-17:00) μέρους Δ.

ΩΡΕΣ ΓΡΑΦΕΙΟΥ

Λύσεις των αποριών δίνονται αποκλειστικά κατά τη διάρκεια των μαθημάτων και στις ΩΡΕΣ ΓΡΑΦΕΙΟΥ, κάθε Τρίτη μεταξύ 10:00 - 14:00. Η συνάντηση με τον καθηγητή γίνεται κατόπιν συνεννόησης έπειτα από αποστολή μηνύματος στο Eclass για λόγους καλύτερου συντονισμού της διαδικασίας.

Ημερομηνία δημιουργίας

Σάββατο 21 Απριλίου 2018