Παρουσίαση/Προβολή
ΦΙΑ2: Εισαγωγή στη Ρώμη και στον Πολιτισμό της (Μαμ-Ω)
(HSFHA102) - Ιωαννης Ντεληγιαννης
Περιγραφή Μαθήματος
Στόχος του μαθήματος είναι να προσφέρει μια ευρεία εισαγωγή στην ιστορία και τον πολιτισμό της Ρώμης, από τις μυθικές απαρχές της μέχρι και την κατάρρευση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Με τη συνδυασμένη μελέτη πρωτογενών πηγών (στο πρωτότυπο ή από μετάφραση) και αρχαιολογικών μαρτυριών και μέσα από την εκπόνηση εργασιών οι φοιτητές/τριες θα εξερευνήσουν βασικές πολιτικές, κοινωνικές, ιδεολογικές και καλλιτεχνικές όψεις του ρωμαϊκού πολιτισμού, ώστε να είναι σε θέση να εκτιμήσουν τη μεγάλη συνεισφορά της Ρώμης στη διαμόρφωση του δυτικού πολιτισμού. Ταυτόχρονα, θα γίνει εισαγωγή σε βασικές αρχές και εργαλεία Λατινικής Φιλολογίας, καθώς και στις σύγχρονες τάσεις της έρευνας στο συγκεκριμένο πεδίο.
Ημερομηνία δημιουργίας
Παρασκευή 12 Σεπτεμβρίου 2025
-
Περίγραμμα
Περιεχόμενο μαθήματος
Στόχος του μαθήματος είναι να προσφέρει μια ευρεία εισαγωγή στην ιστορία και τον πολιτισμό της Ρώμης, από τις μυθικές απαρχές της μέχρι και την κατάρρευση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Με τη συνδυασμένη μελέτη πρωτογενών πηγών (στο πρωτότυπο ή από μετάφραση) και αρχαιολογικών μαρτυριών και μέσα από την εκπόνηση εργασιών οι φοιτητές/τριες θα εξερευνήσουν βασικές πολιτικές, κοινωνικές, ιδεολογικές και καλλιτεχνικές όψεις του ρωμαϊκού πολιτισμού, ώστε να είναι σε θέση να εκτιμήσουν τη μεγάλη συνεισφορά της Ρώμης στη διαμόρφωση του δυτικού πολιτισμού. Ταυτόχρονα, θα γίνει εισαγωγή σε βασικές αρχές και εργαλεία Λατινικής Φιλολογίας, καθώς και στις σύγχρονες τάσεις της έρευνας στο συγκεκριμένο πεδίο.
Διάγραμμα Ύλης και Μαθημάτων
Χειμερινό Εξάμηνο 2025-2026
1
Δευτέρα 29 Σεπ
Εισαγωγή
· Γνωριμία με φοιτητές/τριες και παρουσίαση του περιεχομένου, του στόχου, των μαθησιακών αποτελεσμάτων και των απαιτήσεων του μαθήματος.
· Εισαγωγή στην Ιστορία και τον Πολιτισμό της Ρώμης
o Οι ιδρυτικοί μύθοι της Ρώμης: Ρέμος και Ρωμύλος, Αινείας.
o Η πρώιμη ιστορία της Ρώμης: Από τη Βασιλεία στη Respublica.
· Μελέτη κειμένων στο πρωτότυπο και από μετάφραση.
2
Δευτέρα 6 Οκτ
Imperium Romanum: μια παγκόσμια αυτοκρατορία
· Η ίδρυση της Αυτοκρατορίας: Ο Αύγουστος και οι διάδοχοί του.
· Αυτοκρατορική αυλή, πολιτική, συνωμοσίες και ο ρόλος του αυτοκράτορα.
· Μελέτη κειμένων στο πρωτότυπο και από μετάφραση.
3
Δευτέρα 13 Οκτ
Respublica: κοινωνία και πολιτική
· Κοινωνική διαστρωμάτωση: πατρίκιοι, ιππείς, πληβείοι, δούλοι, ξένοι.
· Η ρωμαϊκή οικογένεια:
o Ο ρόλος του pater familias.
o Γάμος, παιδιά και εκπαίδευση.
· Πολιτικά σώματα και αξιώματα: Σύγκλητος, ύπατοι, λαϊκές συνελεύσεις, cursus honorum.
· Μελέτη κειμένων στο πρωτότυπο και από μετάφραση.
4
Δευτέρα 20 Οκτ
Ρωμαϊκή Θρησκεία και Μυθολογία
· Το ρωμαϊκό πάνθεον: ελληνικές επιδράσεις και ιταλικές καταβολές.
· Κρατική θρησκεία, θρησκευτικές τελετές, γιορτές και ο ρόλος των ιερατείων.
· Μελέτη κειμένων στο πρωτότυπο και από μετάφραση.
5
Δευτέρα 27 Οκτ
Ρωμαϊκό Δίκαιο και Διοίκηση
· Η Δωδεκάδελτος και η εξέλιξη του ρωμαϊκού δίκαιου.
· Δίκες και δικαστήρια.
· Η διοίκηση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
· Ρωμαϊκή υπηκοότητα και νομικά δικαιώματα.
· Μελέτη κειμένων στο πρωτότυπο και από μετάφραση.
6
Δευτέρα 3 Νοε
Φύλο και σεξουαλικότητα
· Ρωμαϊκές αντιλήψεις περί φύλου και σεξουαλικότητας.
· Οι γυναίκες στη Ρώμη.
· Έμφυλος λόγος στη Ρώμη: η περίπτωση της Σουλπικίας.
· Οι Σπουδές Φύλου στη μελέτη και κατανόηση της ρωμαϊκής αρχαιότητας.
· Μελέτη κειμένων στο πρωτότυπο και από μετάφραση.
7
Δευτέρα 10 Νοε
Δημόσια θεάματα
· Θέατρα, αμφιθέατρα, ιππόδρομοι, ωδεία.
· Ηθοποιοί, μουσικοί και μονομάχοι.
· Δημόσια και ιδιωτική ψυχαγωγία.
· Μελέτη κειμένων στο πρωτότυπο και από μετάφραση.
· Γραπτή εξέταση προόδου.
8
Δευτέρα 17 Νοε
Επίσημη αργία (Επέτειος Πολυτεχνείου)
9
Δευτέρα 24 Νοε
Λατινική Γλώσσα και Λογοτεχνία
· Η Λατινική γλώσσα: αλφάβητο, επιρροές και ιστορική εξέλιξη.
· Σύντομη επισκόπηση της εξέλιξης των λογοτεχνικών ειδών στη Ρώμη.
· Λογοτεχνία και πολιτική στη Ρώμη.
· Μελέτη κειμένων στο πρωτότυπο και από μετάφραση.
10
Δευτέρα 1 Δεκ
Ρωμαϊκή Τέχνη και Αρχιτεκτονική
· Δημόσια και ιδιωτική τέχνη: αγάλματα, μωσαϊκά, τοιχογραφίες.
· Η συμβολή των Ρωμαίων στην εξέλιξη της μηχανικής και της αρχιτεκτονικής: υδραγωγεία, θέατρα, θόλοι, δρόμοι, το Κολοσσαίο.
· Μελέτη έργων τέχνης, και κειμένων στο πρωτότυπο και από μετάφραση.
11
Δευτέρα 8 Δεκ
Ρώμη και Ελλάδα, Οι Ρωμαίοι και οι ξένοι, Ρώμη και Χριστιανισμός
· Η σχέση των Ρωμαίων με τους Έλληνες.
· Ρώμη και Ανατολή.
· Η σχέση των Ρωμαίων με τους κατεκτημένους λαούς της Δύσης.
· Η εικόνα του «ξένου» στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία.
· Ρώμη και Χριστιανισμός.
· Ρώμη και Βυζάντιο.
· Μελέτη κειμένων στο πρωτότυπο και από μετάφραση.
12
Δευτέρα 15 Δεκ
Η κληρονομιά της Ρώμης στον σύγχρονο κόσμο
· Η πολλαπλή συνεισφορά της Ρώμης στο δίκαιο, τη γλώσσα και την πολιτική ιδεολογία του σύγχρονου δυτικού κόσμου.
· Η πολιτιστική παρακαταθήκη της Ρώμης: από την Αναγέννηση μέχρι σήμερα.
· Ρωμαϊκά μνημεία στον ελλαδικό χώρο.
· Μελέτη έργων τέχνης, και κειμένων στο πρωτότυπο και από μετάφραση.
13
Δευτέρα 22 Δεκ
Σύγχρονα μεθοδολογικά εργαλεία και ερευνητικές τάσεις στον χώρο της Λατινικής Φιλολογίας & Ανακεφαλαίωση
· Συνοπτική παρουσίαση ψηφιακών πόρων και εργαλείων για τη μελέτη της Λατινικής Λογοτεχνίας και του Ρωμαϊκού Πολιτισμού.
· Σύγχρονες τάσεις της έρευνας στον χώρο της Λατινικής Φιλολογίας.
· Ανακεφαλαίωση και επίλυση αποριών.
· Ανατροφοδότηση φοιτητών/τριών για το μάθημα.
Μαθησιακοί στόχοι
Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές/τριες θα είναι σε θέση:
- να αναγνωρίζουν και να περιγράφουν τους κύριους πολιτικούς θεσμούς και βασικά γεγονότα της ρωμαϊκής περιόδου.
- να αναγνωρίζουν και να περιγράφουν τους κύριους κοινωνικούς και πολιτιστικούς θεσμούς της ρωμαϊκής κοινωνίας.
- να ασχολούνται με πρωτογενείς πηγές και να αναγνωρίζουν τα ζητήματα και τα προβλήματα που προκύπτουν (μεθοδολογικά, ερμηνευτικά κ.ά.) από τη χρήση αυτών των πηγών (είτε στο πρωτότυπο είτε από μετάφραση).
- να χρησιμοποιούν κριτικά με τη βιβλιογραφία σχετικά με τον ρωμαϊκό πολιτισμό.
- να αναγνωρίζουν και να αξιολογούν κριτικά τη συνεισφορά των Ρωμαίων σε πολιτικό, διοικητικό, ιδεολογικό, καλλιτεχνικό και τεχνολογικό επίπεδο.
- να κατανοούν τις πολυδιάστατες συνέπειες της ρωμαϊκής επέκτασης στον αρχαίο κόσμο.
- να αποτιμούν κριτικά τη σημασία της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ρώμης για τις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες, με έμφαση στην Ελλάδα (διά μέσου του Βυζαντίου).
- να αναγνωρίζουν βασικές αρχές και μεθοδολογικά εργαλεία της Λατινικής Φιλολογίας, καθώς και τις σύγχρονες τάσεις της έρευνας στο συγκεκριμένο γνωστικό πεδίο.
Προτεινόμενα συγγράμματα
-
- Βιβλίο [102072246]: Μ. Τύλλιος Κικέρων. Περι Πολιτείας και Περί Νόμων, Ντεληγιάννης Ιωάννης Λεπτομέρειες
-
- Βιβλίο [133029318]: Οι Ρωμαίοι, Boatwright M., Talbert R., Lenski N., Gargola D.(Επιμ.: Τομαή Φ.) Λεπτομέρειες
-
- Βιβλίο [43976]: Ο Αύγουστος και η δύναμη των εικόνων, Zanker Paul Λεπτομέρειες
-
- Βιβλίο [102076104]: Οι τρόφιμοι της λύκαινας, Κώστας Μπουραζέλης Λεπτομέρειες
-
- Βιβλίο [86193377]: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΓΝΩΣΙΑ ΤΟΜΟΣ Β΄ ΡΩΜΗ, GRAF FRITZ Λεπτομέρειες
-
- Βιβλίο [3247]: Η Ρώμη και ο κόσμος της, Παπαγγελής, Θ. Λεπτομέρειες
-
- Βιβλίο [143549216]: Εξερευνήσεις στη λατινική λογοτεχνία, Feeney Denis,επιστ.επιμ. Μιχαλόπουλος Α.Ν. Λεπτομέρειες
-
- Βιβλίο [77108879]: SPQR, Mary Beard Λεπτομέρειες
-
- Βιβλίο [41957167]: Η εποχή του Αυγούστου, Werner Eck, Επιστ. Επιμ.: Α. Μιχαλόπουλος Λεπτομέρειες
-
- Βιβλίο [94645244]: Τα λατινικά του Wheelock, Wheeloock M. Frederic, Λεπτομέρειες
-
- Βιβλίο [112706599]: Τα Λατινικά, Robert Maltby, Kenneth Belcher Λεπτομέρειες
Μέθοδοι αξιολόγησης
- Γραπτή εξέταση προόδου: 30%
- Γραπτή τελική εξέταση: 70%