Παρουσίαση/Προβολή

(EDU163) -  Ιωάννης Σιγούρος

Περιγραφή Μαθήματος

1. Ανάλυση του περιεχομένου του μαθήματος και μαθησιακοί στόχοι

Η διδασκαλία του Μαθήματος σχεδιάζεται να ξεκινήσει με την ψηφιακή εικόνα αναφορικά με τη χρήση της στις Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνιών (ΤΠΕ).

Ακολούθως, εξετάζεται η είσοδος των ΤΠΕ στη δημοτική εκπαίδευση στο πλαίσιο της καλλιέργειας του πληροφορικού γραμματισμού.

Στη συνέχεια, αποσαφηνίζεται η έννοια των λογισμικών συστήματος και εφαρμογών με έμφαση στα εκπαιδευτικά λογισμικά εφαρμογών, την κατηγοριοποίησή τους και την προστιθέμενη αξία τους.

Μετά, επιχειρείται η γνωριμία και ο τρόπος αξιοποίησης των διαδικτυακών αποθετηρίων εκπ/κού ενδιαφέροντος.

Οι εκπαιδευόμενοι ασχολούνται με τον σχεδιασμό και τον τρόπο δημιουργίας ιστοσελίδας εκπ/κού περιεχομένου.

Πραγματοποιείται ανάλυση αναφορικά με τον τρόπο σχεδιασμού ενός διδακτικού σχεδίου μαθήματος με τη χρήση των ΤΠΕ.

Τέλος, σχεδιάζεται οι φοιτητές/τριες να ασχοληθούν με την αξιολόγηση του εκπαιδευτικού λογισμικού (ορισμός, αντικειμενικοί στόχοι και μέθοδοι της αξιολόγησης, μέσα συλλογής δεδομένων, χρήση των μεταβλητών, κλίμακες μέτρησης, πληθυσμός και δείγμα, ανάλυση και ερμηνεία δεδομένων, συνήθη προβλήματα κατά την αξιολόγηση).

Σύμφωνα με την παραπάνω ανάλυση της διδακτέας ύλης του Μαθήματος οι προσδοκώμενοι διδακτικοί σκοποί και στόχοι του μαθήματος είναι οι ακόλουθοι:

• Το Μάθημα σκοπεύει ώστε οι φοιτητές/τριες να:

• αποκτήσουν θετική στάση απέναντι στη χρήση των νέων τεχνολογιών στη διδασκαλία.

• κατανοήσουν την πολύπλευρη συμβολή των ΤΠΕ στη βελτίωση της παρεχόμενης εκπαίδευσης.

• συνειδητοποιήσουν τη συνεισφορά των ΤΠΕ στη δημιουργία ενός ελκυστικού, δημιουργικού και ευχάριστου διδακτικού περιβάλλοντος μάθησης, που ενισχύει την αυτοεκτίμηση, την αυτορρύθμιση και τη δυνατότητα κατασκευής γνωστικών δομών των μαθητών/τριών και προάγει την αλληλεπίδραση, τη συνεργατικότητα και τη βιωματική μάθηση. 

• Το Μάθημα στοχεύει ώστε οι φοιτητές/τριες να:

• γνωρίσουν την ψηφιακή εικόνα και τις θετικές επιδράσεις της στη χρήση των ΤΠΕ.

• κατανοήσουν τις έννοιες του εκπαιδευτικού λογισμικού, του ελεύθερου εκπαιδευτικού λογισμικού, του ανοικτού και κλειστού λογισμικού και να είναι σε θέση να κατατάσσουν τα εκπ/κά λογισμικά σε κατηγορίες.

• εξοικειωθούν με εκπαιδευτικά λογισμικά εφαρμογών και τη διδακτική χρήση τους.

• κατανοήσουν τον τρόπο επιλογής και αξιολόγησης του εκπαιδευτικού λογισμικού εφαρμογών.

• γνωρίσουν τα πιστοποιημένα εκπαιδευτικά λογισμικά εφαρμογών του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, πλατφόρμες απόθεσης ψηφιακού εκπαιδευτικού υλικού και διαδικτυακά εργαλεία με στόχο την εύρεση τρόπων πρακτικών εκπαιδευτικών εφαρμογών.

• κατανοήσουν την έννοια, τις βασικές αρχές οργάνωσης και τα στάδια σχεδιασμού ενός διδακτικού σεναρίου μαθήματος, στο πλαίσιο ένταξης σε αυτό των ΤΠΕ.

• γνωρίσουν τον τρόπο δημιουργίας μιας σχολικής ιστοσελίδας.

2. Αναλυτικός χρονικός προγραμματισμός του μαθήματος σε επίπεδο εβδομάδας

Η διδακτέα ύλη του Μαθήματος προγραμματίζεται με τέτοιον τρόπο, ώστε να καλύψει δεκατρία τρίωρα διδασκαλίας, ένα τρίωρο κάθε εβδομάδα, σε διάρκεια ενός εξαμήνου, ως εξής:

ΜΑΘΗΜΑ 1ης ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

Παρουσίαση των προσδοκώμενων διδακτικών σκοπών/στόχων και των ενοτήτων του μαθήματος, καθώς και ο τρόπος αξιολόγησής του τόσο στις ανατιθέμενες εργασίες, όσο και στην τελική γραπτή εξέταση. Γνωριμία με την ψηφιακή εικόνα. Κατηγορίες και είδη αρχείων ψηφιακών εικόνων. Η επίδρασή της στη μεταφορά πληροφοριών στους χρήστες των Νέων Τεχνολογιών. Εφαρμογές στη χρήση της ψηφιακής εικόνας στις Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνιών (ΤΠΕ).

Εργασία 1η. Ανάθεση ατομικής εργασίας δημιουργίας οδηγιών χρήσης συγκεκριμένου διαδικτυακού εκπαιδευτικού λογισμικού εφαρμογών (προσομοιώσεων, εκπ/κών παιχνιδιών κ.ά.)

ΜΑΘΗΜΑ 2ης ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

Οι τρόποι χρήσης και ο βαθμός άσκησης επιρροής των Νέων Τεχνολογιών στον τομέα της εκπαίδευσης.

Η είσοδος των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) στο εκπαιδευτικό σύστημα (τεχνοκρατικό μοντέλο, ολιστικό πρότυπο και πραγματολογικό πρότυπο μάθησης).

Η καλλιέργεια του πληροφορικού γραμματισμού στο δημοτικό σχολείο.

1η ατομική εργαστηριακή άσκηση παρουσίασης ιστοσελίδας με περιεχόμενο εκπαιδευτικού ενδιαφέροντος (π.χ. εκπαιδευτικά προγράμματα μουσείων, εκπαιδευτικών ενοτήτων ή/και εκπ/κού υλικού, που αφορούν την περιβαλλοντική αγωγή, τον πολιτισμό και θέματα αγωγής υγείας κ.ά.).

ΜΑΘΗΜΑ 3ης ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

Αποσαφήνιση της έννοιας του λογισμικού (λογισμικό συστήματος και λογισμικό εφαρμογών).

Κατηγοριοποίηση του λογισμικού εφαρμογών ως προς τη χρήση του (λογισμικά για επιστήμονες, λογισμικά για επιχειρήσεις, λογισμικά ειδικών θεμάτων και λογισμικά για την εκπαίδευση). Γνωριμία με το εκπαιδευτικό λογισμικό (εκπ/κά οφέλη, μορφή και περιεχόμενο, τρόπος παραγωγής κτλ.) και η σχέση του με τις θεωρίες μάθησης.

Εργασία 2η. Ανάθεση ατομικής εργασίας δημιουργίας ψηφιακής αφήγησης με τη βοήθεια της εκπαιδευτικής εφαρμογής storyjumper, που συνδυάζει εφαρμογές χρήσης εικόνας, ήχου κειμένου και video.

ΜΑΘΗΜΑ 4ης ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

Ο κώνος της εμπειρίας του Edgar Dale και η σχέση του με τη χρήση του εκπαιδευτικού λογισμικού εφαρμογών στη σχολική τάξη.

Η προστιθέμενη αξία της χρήσης του εκπαιδευτικού λογισμικού εφαρμογών ως υποστηρικτικό υλικό.

Κατηγοριοποίηση του εκπαιδευτικού λογισμικού εφαρμογών

• ως προς το βαθμό αλληλεπίδρασής του (λογισμικά κλειστού και ανοικτού περιβάλλοντος)

• ως προς τη χρήση του [1. Λογισμικά πολυμέσων (multimedia) ή/και υπερμέσων (hypermedia) διδ/λίας συγκεκριμένου γνωστικού αντικειμένου, 2. Λογισμικά έκφρασης και δημιουργικότητας, 3. Λογισμικά γενικής χρήσης (επεξεργαστής κειμένου, παρουσιάσεων, λογιστικών φύλλων)]

2η ατομική εργαστηριακή άσκηση εκμάθησης της χρήσης του εκπαιδευτικού λογισμικού εφαρμογών σταδιακής αποκάλυψης εικόνας Image Revealer.

ΜΑΘΗΜΑ 5ης ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ (συνέχεια από το προηγούμενο μάθημα)

[4. Λογισμικά εννοιολογικής χαρτογράφησης, 5. Εκπαιδευτικά παιχνίδια, 6. Λογισμικά προσομοίωσης (simulation), 7.  Πηγές πληροφόρησης (θεματικοί ή εξειδικευμένοι ιστοχώροι και πύλες, ηλεκτρονικές εγκυκλοπαίδειες), 8. Προγράμματα πρακτικής εξάσκησης (drill and practice), 9. Λογισμικά Επικοινωνίας & Συνεργασίας]

Παρουσίαση ενδεικτικών παραδειγμάτων εκπαιδευτικών λογισμικών εφαρμογών σε κάθε προαναφερόμενη κατηγορία.

Εργασία 3η. Ανάθεση ατομικής εργασίας δημιουργίας διαδραστικής εικόνας (π.χ. πολιτιστικού χάρτη, σχεδιαγράμματος εποπτικού μέσου διδ/λίας κ.ά.) με τη βοήθεια της εκπαιδευτικής εφαρμογής Thinklink.

ΜΑΘΗΜΑ 6ης ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

Πλοήγηση στο διαδίκτυο. Γνωριμία και χρήση των αποθετηρίων εκπ/κών εφαρμογών, διδακτικών σεναρίων, διδ/κού υλικού:

• Φωτόδεντρο. Εθνικός Συσσωρευτής Εκπαιδευτικού Περιεχομένου του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων.

• Αίσωπος. Πλατφόρμα Ψηφιακών Διδακτικών Σεναρίων του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής.

• Ιδρυματικά αποθετήρια πανεπιστημίων (π.χ. "Apothesis" του ΕΑΠ, "E-Locus" του Πανεπιστημίου Κρήτης, "Πέργαμος" του ΕΚΠΑ, "Ιδρυματικό Καταθετήριο Επιστημονικών Εργασιών" του ΑΠΘ, "RUOMO" του Πανεπιστημόυ Μακεδονίας, "Νημερτής" του Πανεπιστημίου Πατρών, "Ελλάνικος" του Πανεπιστημίου Αιγαίου, "Αμητός" του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, "Πολυνόη" του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής κ.ά.)

• Εξερευνώ τις ιστορίες. Πλατφόρμα του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας με εργαλεία ανάγνωσης και διδασκαλίας της λογοτεχνίας για το δημοτικό σχολείο.

• Λογοτεχνία και πόλεις. Πολυμεσικός οδηγός του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας με αποσπάσματα λογοτεχνικών κειμένων, για την ιστορία, τα πρόσωπα και τα θέματα της λογοτεχνίας μιας ελληνικής πόλης.

• PhET. Εκπαιδευτικές προσομοιώσεις από το Πανεπιστήμιο του Colorado για τα γνωστικά αντικείμενα της Φυσικής και των Μαθηματικών.

• Byzantium 1200. (τρισδιάστατη αναπαράσταση μνημείων της Κων/πολης).

• Texnipedia. Πλατφόρμα του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών με καλλιτεχνικές δραστηριότητες για μικρά παιδιά.

• Εκδόσεις Σαΐτα (διαθέσιμα δωρεάν βιβλία στις κατηγορίες: λογοτεχνία, παιδικά, εκπ/κά, επιστημονικά).

• Αποθετήριο Κάλλιπος (ιστότοπος επιστημονικών συγγραμμάτων).

• Kλειδιά και Aντικλείδια. (διαθέσιμα δωρεάν επιστημονικές εκδόσεις

• Ευτέρπη. Αποθετήριο τραγουδιών για εκπαιδευτική χρήση - Ψηφιακό Μουσικό Ανθολόγιο» Διαδικτυακή συλλογή τραγουδιών για εκπαιδευτική χρήση.

• Pete’s PowerPoint Station. Αποθετήριο παρουσιάσεων σε πολλά γνωστικά αντικείμενα.

• A-Z List of NASA Educational Publications. Αλφαβητικός κατάλογος εκπαιδευτικού υλικού.

• ΕΥΖΗΝ. Πρόγραμμα του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου (εκπ/κό υλικό για τη διατροφή)

3η ατομική εργαστηριακή άσκηση εκμάθησης της χρήσης του εκπαιδευτικού λογισμικού εφαρμογών δημιουργίας ψηφιακού παζλ Jigsaw Planet.

ΜΑΘΗΜΑ 7ης ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

Γνωριμία με τα πιστοποιημένα εκπαιδευτικά λογισμικά του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων (Γλώσσα Α'-Β', Γλώσσα Γ'-Δ' και Γλώσσα Ε'-ΣΤ', Μαθηματικά Α'-Β', Μαθηματικά Γ'-Δ' και Μαθηματικά Ε'-ΣΤ', Ιστορία Γ'-Δ', Γεωγραφία Ε'-ΣΤ', Μελέτη του Περιβάλλοντος Α'-Δ', Κοινωνική και πολιτική αγωγή Ε'-ΣΤ', Θρησκευτικά Γ'-Δ' και Θρησκευτικά Ε'-ΣΤ' και Εικαστικά Α'-ΣΤ')

Σχεδιασμός και δημιουργία ιστοσελίδας εκπαιδευτικού περιεχομένου.

Εργασία 4η. Ανάθεση ατομικής εργασίας δημιουργίας ιστοσελίδας στο λογισμικό εφαρμογών Webnode.

ΜΑΘΗΜΑ 8ης ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

Η έννοια και ο τρόπος σχεδιασμού ενός διδακτικού σχεδίου μαθήματος (εκπαιδευτικού σεναρίου) με τη χρήση των ΤΠΕ. Τα βασικά μέρη ενός εκπαιδευτικού σεναρίου:

• Θέμα

• Δημιουργός/οί

• Τάξη στην οποία απευθύνεται

• Εμπλεκόμενα γνωστικά αντικείμενα - Θεματικές ενότητες

• Συμβατότητα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών

• Συνοπτική παρουσίαση του διδακτικού σχεδίου μαθήματος

• Λέξεις-κλειδιά του εκπ/κού σεναρίου

• Προαπαιτούμενες γνώσεις και δεξιότητες των μαθητών

• Οργάνωση της διδασκαλίας & απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή (εξοπλισμός Η/Υ, πρόσβαση στο διαδίκτυο, διαθέσιμος εξοπλισμός ψηφιακής προβολής, διαθέσιμα λογισμικά σε ελεύθερη χρήση)

• Προσδοκώμενοι διδακτικοί σκοποί και στόχοι

4η ατομική εργαστηριακή άσκηση πρακτικής εξάσκησης δημιουργίας άσκησης αντιστοίχισης με τη βοήθεια του εκπαιδευτικού λογισμικού πρακτικής εξάσκησης JClic.

ΜΑΘΗΜΑ 9ης ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ (συνέχεια από το προηγούμενο μάθημα)

• Εκτιμώμενη χρονική διάρκεια που απαιτείται για την υλοποίηση του εκπ/κού σεναρίου

• Μεθοδολογία διδακτικής προσέγγισης

• Αναλυτική περιγραφή της διδακτικής προσέγγισης

• Προετοιμασία και οργάνωση της τάξης

• Αξιολόγηση

• Επέκταση με παραλλαγές του εκπ/κού σεναρίου με σκοπό την επίτευξη επιπρόσθετων ή διαφορετικών στόχων

• Βιβλιογραφικές αναφορές

• Δημιουργία των μαθητικών φύλλων εργασίας

Εργασία 5η. Ανάθεση ατομικής εργασίας δημιουργίας αναλυτικού διδακτικού σχεδίου μαθήματος στη βάση του προαναφερόμενου τρόπου σχεδίασης.

ΜΑΘΗΜΑ 10ης ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

Ορισμός και αντικειμενικοί στόχοι (μαθησιακοί τεχνολογικοί) της αξιολόγησης του εκπαιδευτικού λογισμικού. Μέθοδοι αξιολόγησης (διαμορφωτική, τελική, προβλεπτική, ερμηνευτική, μοντέλα George Lawton, ευρετική). Μέσα συλλογής δεδομένων (ερωτηματολόγιο, συνέντευξη, παρατήρηση, αυτοματοποιημένη μέτρηση, ψυχομετρικό τεστ, κριτική, λίστα αξιολόγησης, μελέτη πεδίου).

5η ατομική εργαστηριακή άσκηση πρακτικής εξάσκησης με τη χρήση του εκπαιδευτικού λογισμικού εφαρμογών έκφρασης και δημιουργικότητας Tux Paint (εξοικείωση με τα εργαλεία του λογισμικού, εκμάθηση τρόπου εισαγωγής εικόνων στο λογισμικό, αποθήκευση έργων, αυτοματοποιημένη παρουσίαση αποθηκευμένων έργων κ.ά.)

ΜΑΘΗΜΑ 11ης ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ (συνέχεια από το προηγούμενο μάθημα)

Μεθοδολογικό πλαίσιο της αξιολόγησης - άξονες (καταλληλότητα, προσαρμοστικότητα, αποδοτικότητα, εκπ/κός σχεδιασμός, έλεγχος στον μαθητή, πρόσβαση χρήστη, εμφάνιση και αισθητική, παρουσίαση, αποτίμηση ανατροφοδότηση, χειρισμός, τεκμηρίωση και πρόσθετο υλικό, τεχνικά χαρακτηριστικά και λειτουργία, κίνητρο χρήσης, κόστος).

Έννοια της μεταβλητής - Καθορισμός μεταβλητών - Εγκυρότητα και αξιοπιστία.

Εργασία 6η. Ανάθεση ομαδικής εργασίας αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισμικού εφαρμογών εκ των πιστοποιημένων λογισμικών του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων.

ΜΑΘΗΜΑ 12ης ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ (συνέχεια από το προηγούμενο μάθημα)

Κλίμακες μέτρησης (ονομαστικές, τακτικές, ισοδιαστημικές, αναλογικές).

Πληθυσμός και δείγμα.

Ανάλυση και ερμηνεία δεδομένων (κωδικοποίηση δεδομένων, στατιστική ανάλυση, ερμηνεία αποτελεσμάτων).

Προβλήματα στην αξιολόγηση του εκπ/κού λογισμικού (χρόνος, κόστος, έλλειψη γνώσεων και ικανοτήτων των αξιολογητών, μεροληψία - υποκειμενικότητα - ιδεολογική φόρτιση αξιολογητών, παρεμβάσεις και μεροληψίες σε δευτερογενή δεδομένα).

6η ατομική εργαστηριακή άσκηση πρακτικής εξάσκησης με τη χρήση του εκπαιδευτικού λογισμικού εφαρμογών δημιουργίας ψηφιακής ιστοριογραμμής visme.

ΜΑΘΗΜΑ 13ης ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

Παρουσιάσεις στην τάξη εργασιών με σκοπό την ανταλλαγή ιδεών και καλών εκπαιδευτικών πρακτικών.

7η ατομική εργαστηριακή άσκηση πρακτικής εξάσκησης δημιουργίας ψηφιακής παρουσίασης σε εικονική έκθεση με τη χρήση του εκπαιδευτικού λογισμικού εφαρμογών emaze.

3. Βιβλίο Μαθήματος

Παναγιωτακόπουλος, Χ., Πιερρακέας, Π., & Πιντέλας, Π. (2003). Το εκπαιδευτικό λογισμικό και η αξιολόγησή του. Αθήνα: Μεταίχμιο. (διανομή μέσω ΕΥΔΟΞΟΣ - βιβλιοπωλείο Δημητριάδη)

4. Ύλη Μαθήματος

στο προαναφερόμενο βιβλίο μαθήματος σ. 1-44 και 58-121.

5. Αξιολόγηση Μαθήματος

Με τελική γραπτή εξέταση στο τέλος του εξαμήνου (50%) και επίδοση στις εργασίες του μαθήματος (50%). Οι εργασίες 1 έως και 3 βαθμολογούνται με βαθμό έως 0,5 μονάδα έκαστη, η 4η εργασία με βαθμό έως 1 μονάδα, η 5η εργασία με βαθμό έως 1,5 μονάδα και η 6η εργασία με βαθμό έως1 μονάδα.

Ημερομηνία δημιουργίας

Πέμπτη 11 Φεβρουαρίου 2021