Παρουσίαση/Προβολή

Περιεχόμενο μαθήματος

Το μάθημα πραγματεύεται τις βασικές αρχές και τις σύγχρονες προσεγγίσεις διασφάλισης της ποιότητας και της ασφάλειας στη νοσηλευτική φροντίδα. Ειδικότερα, περιλαμβάνει τις ακόλουθες θεματικές ενότητες:

• Εισαγωγή στις έννοιες της ποιότητας και της ασφάλειας στις υπηρεσίες υγείας.
• Ο ρόλος και η ευθύνη του νοσηλευτή στη διασφάλιση της ποιότητας και στην προαγωγή της ασφάλειας των ασθενών.
• Συστημική σκέψη, κουλτούρα ασφάλειας και διαχείριση της ποιότητας στους οργανισμούς υγείας.
• Ασθενοκεντρική φροντίδα, συμμετοχή των ασθενών και σεβασμός στις ανάγκες, τις αξίες και τις προτιμήσεις τους.
• Μέτρηση και αξιολόγηση της ποιότητας στη νοσηλευτική φροντίδα με τη χρήση κριτηρίων, προτύπων και δεικτών ποιότητας.
• Μεθοδολογία συνεχούς βελτίωσης της ποιότητας και αξιοποίηση τεκμηριωμένων πρακτικών.
• Εργαλεία ανάλυσης προβλημάτων, διερεύνησης αιτιών και υποστήριξης της λήψης αποφάσεων.
• Πρόληψη ανεπιθύμητων συμβάντων, διαχείριση κινδύνων και κλινική διακυβέρνηση.
• Σχεδιασμός, εφαρμογή και αξιολόγηση σχεδίου βελτίωσης της ποιότητας στη νοσηλευτική πρακτική.

Μέσα από θεωρητικές προσεγγίσεις, παραδείγματα και εφαρμογές από το κλινικό περιβάλλον, οι φοιτητές εξοικειώνονται με τη συστηματική αναγνώριση προβλημάτων ποιότητας, την επιλογή κατάλληλων παρεμβάσεων και την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων τους.

Μαθησιακοί στόχοι

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα είναι σε θέση να:

• Προσδιορίζουν τις βασικές έννοιες, αρχές και διαστάσεις της ποιότητας και της ασφάλειας στις υπηρεσίες υγείας.
• Περιγράφουν τον ρόλο και τις ευθύνες του νοσηλευτή στη διασφάλιση της ποιότητας και της ασφάλειας των ασθενών.
• Αναγνωρίζουν τη σημασία της συστημικής σκέψης και της κουλτούρας ασφάλειας στους οργανισμούς υγείας.
• Εφαρμόζουν τις αρχές της ασθενοκεντρικής φροντίδας στη νοσηλευτική πρακτική.
• Επιλέγουν και χρησιμοποιούν κατάλληλα κριτήρια, πρότυπα και δείκτες για τη μέτρηση της ποιότητας της νοσηλευτικής φροντίδας.
• Αναγνωρίζουν προβλήματα ποιότητας και παράγοντες που ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των ασθενών.
• Χρησιμοποιούν βασικές μεθόδους και εργαλεία ανάλυσης προβλημάτων και διερεύνησης των βαθύτερων αιτιών τους.
• Εφαρμόζουν τις αρχές της συνεχούς βελτίωσης της ποιότητας και της τεκμηριωμένης νοσηλευτικής πρακτικής.
• Συμμετέχουν στην πρόληψη, αναφορά και διαχείριση ανεπιθύμητων συμβάντων και κλινικών κινδύνων.
• Ερμηνεύουν δεδομένα και αποτελέσματα αξιολόγησης της ποιότητας, υποστηρίζοντας τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων.
• Σχεδιάζουν και εφαρμόζουν ένα βασικό σχέδιο βελτίωσης της ποιότητας σε περιβάλλον παροχής φροντίδας υγείας.
• Αξιολογούν την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων βελτίωσης με βάση προκαθορισμένους στόχους και δείκτες.
• Συνεργάζονται αποτελεσματικά με τη διεπιστημονική ομάδα για την προαγωγή της ποιότητας και της ασφάλειας.
• Αναπτύσσουν επαγγελματική υπευθυνότητα, κριτική σκέψη και θετική στάση απέναντι στη διαρκή βελτίωση της νοσηλευτικής φροντίδας.

Βιβλιογραφία

Βασική βιβλιογραφία

• Sherwood, G., & Barnsteiner, J. (Eπιμ.). (2022). Quality and Safety in Nursing: A Competency Approach to Improving Outcomes (3η έκδ.). Wiley.
• Hughes, R. G. (Επιμ.). (2008). Patient Safety and Quality: An Evidence-Based Handbook for Nurses. Agency for Healthcare Research and Quality.
• World Health Organization. (2011). Patient Safety Curriculum Guide: Multi-professional Edition. WHO.
• World Health Organization. (2021). Global Patient Safety Action Plan 2021–2030: Towards Eliminating Avoidable Harm in Health Care. WHO.
• Institute of Medicine. (2001). Crossing the Quality Chasm: A New Health System for the 21st Century. National Academies Press.

Συμπληρωματική βιβλιογραφία και ηλεκτρονικές πηγές

• International Organization for Standardization. (2023). ISO 7101:2023 – Healthcare Organization Management: Management Systems for Quality in Healthcare Organizations—Requirements.
• Quality and Safety Education for Nurses Institute. (χ.χ.). QSEN Competencies.
• Joint Commission International. (2025). Joint Commission International Accreditation Standards for Hospitals and Academic Medical Centers (8η έκδ.).
• Οργανισμός Διασφάλισης της Ποιότητας στην Υγεία. (χ.χ.). Διασφάλιση της ποιότητας των υπηρεσιών υγείας, κλινικός έλεγχος και διακυβέρνηση.
• «Ποιότητα στις υπηρεσίες υγείας και δείκτες ποιότητας σε Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών». (2021). Ελληνικό Περιοδικό Νοσηλευτικής Επιστήμης, 14(2), 39–48.

Χρήσιμοι ηλεκτρονικοί σύνδεσμοι

• WHO – Global Patient Safety Action Plan 2021–2030
• WHO – Patient Safety Curriculum Guide
• AHRQ – Patient Safety and Quality Handbook for Nurses
• QSEN Competencies
• ISO 7101:2023
• Οργανισμός Διασφάλισης της Ποιότητας στην Υγεία

Μέθοδοι διδασκαλίας

Μέθοδοι διδασκαλίας

Η διδασκαλία του μαθήματος πραγματοποιείται με συνδυασμό θεωρητικών και βιωματικών μεθόδων, όπως:

• Διαλέξεις με τη χρήση εποπτικών και ψηφιακών μέσων.
• Διαδραστικές παρουσιάσεις και συζήτηση με τους φοιτητές.
• Μελέτη και ανάλυση πραγματικών κλινικών περιστατικών.
• Ομαδικές εργασίες και συνεργατική επίλυση προβλημάτων.
• Ασκήσεις εφαρμογής εργαλείων μέτρησης και βελτίωσης της ποιότητας.
• Ανάλυση ανεπιθύμητων συμβάντων και διερεύνηση των βαθύτερων αιτιών τους.
• Προσομοιώσεις και δραστηριότητες λήψης κλινικών και διοικητικών αποφάσεων.
• Εκπόνηση και παρουσίαση σχεδίου βελτίωσης της ποιότητας.
• Κριτική ανάγνωση και παρουσίαση επιστημονικών άρθρων.
• Αξιοποίηση της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του μαθήματος για τη διάθεση εκπαιδευτικού υλικού, την επικοινωνία και την υποβολή εργασιών.
• Αυτοκατευθυνόμενη μάθηση μέσω επιλεγμένης βιβλιογραφίας και ψηφιακών εκπαιδευτικών πηγών.

Μέθοδοι αξιολόγησης

Η αξιολόγηση των φοιτητών πραγματοποιείται με συνδυασμό των ακόλουθων μεθόδων:

• Γραπτή τελική εξέταση με ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής, σύντομης απάντησης και ανάπτυξης.
• Ατομική ή ομαδική γραπτή εργασία με αντικείμενο την ανάλυση ενός προβλήματος ποιότητας ή ασφάλειας στη νοσηλευτική φροντίδα.
• Εκπόνηση σχεδίου βελτίωσης της ποιότητας με καθορισμό στόχων, παρεμβάσεων και δεικτών αξιολόγησης.
• Προφορική παρουσίαση της εργασίας και τεκμηρίωση των προτεινόμενων παρεμβάσεων.
• Ανάλυση κλινικού περιστατικού ή ανεπιθύμητου συμβάντος με τη χρήση κατάλληλων εργαλείων ποιότητας.
• Αξιολόγηση της συμμετοχής σε ασκήσεις, συζητήσεις και ομαδικές δραστηριότητες.
• Διαμορφωτική αξιολόγηση κατά τη διάρκεια του εξαμήνου μέσω σύντομων δοκιμασιών, ασκήσεων αυτοαξιολόγησης και ανατροφοδότησης.

Τα κριτήρια αξιολόγησης γνωστοποιούνται στους φοιτητές από την έναρξη του μαθήματος και περιλαμβάνουν την επιστημονική τεκμηρίωση, την κατανόηση και εφαρμογή των εννοιών, την κριτική σκέψη, τη μεθοδολογική επάρκεια και τη σαφήνεια παρουσίασης.

Διδάσκοντες

Βασιλική Γεωργουσοπούλου

Προτεινόμενα συγγράμματα