Παρουσίαση/Προβολή

Διδάσκοντες

Ιωάννα Βουλγαρίδου

Περιεχόμενο μαθήματος

Το μάθημα εστιάζει στις ψυχολογικές διεργασίες που εμπλέκονται στη μάθηση και την αλληλεπίδραση στα ψηφιακά περιβάλλοντα. Εξετάζονται βασικές ψυχολογικές θεωρίες της ψηφιακής μάθησης, όπως οι γνωστικές και κοινωνικο-γνωστικές προσεγγίσεις, η θεωρία δικτυωμένης μάθησης, καθώς και σύγχρονα θεωρητικά πλαίσια της ψηφιακής μάθησης, όπως η Θεωρία Γνωστικού Φορτίου και η Γνωστική Θεωρία της Πολυμεσικής Μάθησης. Παράλληλα, εξετάζονται γνωστικές διεργασίες που σχετίζονται με την προσοχή, το γνωστικό φορτίο και την επεξεργασία ψηφιακού εκπαιδευτικού υλικού.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο της κοινωνικής παρουσίας, της επικοινωνίας και της αλληλεπίδρασης στα ψηφιακά περιβάλλοντα μάθησης. Παράλληλα, το μάθημα προσεγγίζει βασικές ψυχολογικές διαστάσεις της χρήσης ψηφιακών τεχνολογιών, ζητήματα ψηφιακής ταυτότητας και σύγχρονες μορφές αλληλεπίδρασης ανθρώπου–τεχνολογίας, όπως η τεχνητή νοημοσύνη.

Μαθησιακοί στόχοι

Με το τέλος του εξαμήνου οι φοιτητές/τριες αναμένεται να είναι σε θέση:

• να κατανοούν βασικές έννοιες και θεωρητικές προσεγγίσεις της ψηφιακής μάθησης και αλληλεπίδρασης
• να εξοικειωθούν με γνωστικές και κοινωνικές διεργασίες που εμπλέκονται στη μάθηση και την αλληλεπίδραση στα ψηφιακά περιβάλλοντα
• να αναγνωρίζουν ψυχολογικούς παράγοντες που επηρεάζουν τη μάθηση και την αλληλεπίδραση στα διαδικτυακά περιβάλλοντα
• να κατανοούν βασικές θεωρίες της ψηφιακής μάθησης, όπως οι γνωστικές και κοινωνικο-γνωστικές προσεγγίσεις, η θεωρία δικτυωμένης μάθησης και η Θεωρία Γνωστικού Φορτίου
• να αναλύουν γνωστικές διεργασίες που σχετίζονται με την προσοχή, το γνωστικό φορτίο και την επεξεργασία ψηφιακού εκπαιδευτικού υλικο
• να αξιολογούν κριτικά ψηφιακά περιβάλλοντα μάθησης, εφαρμογές και ψηφιακό υλικό με βάση ψυχολογικές θεωρίες και ερευνητικά δεδομένα
• να αναγνωρίζουν βασικές πτυχές ψηφιακής ταυτότητας
• να κατανοούν βασικές ψυχολογικές διαστάσεις της χρήσης ψηφιακών τεχνολογιών και της αλληλεπίδρασης ανθρώπου–τεχνολογίας
• να εξοικειωθούν με σύγχρονες μορφές αλληλεπίδρασης ανθρώπου–τεχνολογίας, όπως η τεχνητή νοημοσύνη στα ψηφιακά περιβάλλοντα

Μέθοδοι αξιολόγησης

1. Ομαδική γραπτή εργασία και παρουσίαση – 40%

Ομαδική εργασία σχετική με ζητήματα ψηφιακής μάθησης, κυβερνοψυχολογίας και διαδικτυακής συμπεριφοράς, με αξιοποίηση σχετικής επιστημονικής βιβλιογραφίας και ερευνητικών δεδομένων. Παρουσίαση με τη μορφή poster.

2. Workshops και Δραστηριότητες Εφαρμογής – 40%

Συμμετοχή σε workshops, στην κριτική επεξεργασία επιστημονικών άρθρων και ερευνητικών ευρημάτων, καθώς και σε σύντομες δραστηριότητες εφαρμογής και αναλύσεις περιπτώσεων σχετικών με την ψηφιακή μάθηση και τη διαδικτυακή συμπεριφορά.

3. Online Quizzes – 20%

Σύντομα online quizzes σχετικά με βασικές έννοιες, θεωρίες και εφαρμογές της ψηφιακής μάθησης και της διαδικτυακής συμπεριφοράς.

Προτεινόμενα συγγράμματα

• Anderman, E. M., Anderman, L. H., & Ormrod, J. E. (2022). Εκπαιδευτική ψυχολογία: Αναπτύσσοντας τη μάθηση (Λ. Αναγνωστάκη, Β. Γιαννούλη, Τ. Κάτσα, Φ. Παρασκευά, & Α. Κ. Τουλουμάκου, επιστ. επιμ., Σ. Αντωνιάδου, μτφρ.). Εκδόσεις Gutenberg.
• Attrill-Smith, A., Fullwood, C., Keep, M., & Kuss, D. J. (Eds.). (2026). Κυβερνοψυχολογία (Ι. Κατερέλος & Π. Γερακούλου, Επιμ. ελληνικής έκδ.). Εκδόσεις Κριτική.

Βιβλιογραφία

• Anderman, E. M., Anderman, L. H., & Ormrod, J. E. (2022). Εκπαιδευτική ψυχολογία: Αναπτύσσοντας τη μάθηση (Λ. Αναγνωστάκη, Β. Γιαννούλη, Τ. Κάτσα, Φ. Παρασκευά, & Α. Κ. Τουλουμάκου, επιστ. επιμ., Σ. Αντωνιάδου, μτφρ.). Εκδόσεις Gutenberg.
• Attrill-Smith, A., Fullwood, C., Keep, M., & Kuss, D. J. (Eds.). (2026). Κυβερνοψυχολογία (Ι. Κατερέλος & Π. Γερακούλου, Επιμ. ελληνικής έκδ.). Εκδόσεις Κριτική.

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΒΙΒΛΙΑ

• Kirwan, G., Connolly, I., Barton, H., & Palmer, M. (Eds.). (2024). An introduction to cyberpsychology (2nd ed.).
• Schwan, S., & Cress, U. (Eds.). (2017). The psychology of digital learning: Constructing, exchanging, and acquiring knowledge with digital media.
• Selwyn, N. (2016). Education and Technology: Key Issues and Debates. Bloomsbury.
• Young, G., & Whitty, M. T. (2025). Κυβερνοψυχολογία: Η μελέτη της αλληλεπίδρασης ατόμων, κοινωνίας και ψηφιακών τεχνολογιών (Π. Λ. Ρούσσος, Επιστ. επιμ.). Εκδόσεις Παπαζήση.

ΑΡΘΡΑ

• Alvarez, R. P., Jivet, I., Pérez-Sanagustín, M., Scheffel, M., & Verbert, K. (2022). Tools designed to support self-regulated learning in online learning environments: A systematic review. IEEE Transactions on Learning Technologies, 15(4), 508–522.
• Balalle, H. (2024). Exploring student engagement in technology-based education: A systematic literature review. Social Sciences & Humanities Open.
• Dabbagh, N., & Kitsantas, A. (2012). Personal Learning Environments, social media, and self-regulated learning. The Internet and Higher Education, 15, 3–8. https://doi.org/10.1016/j.iheduc.2011.06.002
• Feldman-Maggor, Y., Tuvi-Arad, I., & Blonder, R. (2024). Navigating the online learning journey by self-regulation. Computers & Education, 219, 105074.
• Gorbunova, A., Lange, C., Savelyev, A., Adamovich, K., & Costley, J.
• (2024). The Interplay of Self-Regulated Learning, Cognitive Load, and Performance in Learner-Controlled Environments. Education Sciences,14(8), 860. https://doi.org/10.3390/educsci14080860
• Le Cunff, A. L., Giampietro, V., & Dommett, E. (2024). Neurodiversity and cognitive load in online learning: A systematic review. International Journal of Educational Research, 43, 100604.
• Maré, S., & Mutezo, A. T. (2025). The community of inquiry, shared metacognition, and student engagement in online learning: a systematic review. Interactive Learning Environments, 33(9), 5213–5234. https://doi.org/10.1080/10494820.2025.2479164
• Mutlu-Bayraktar, D., Cosgun, V., & Altan, T. (2019). Cognitive load in multimedia learning environments: A systematic review. Computers & Education, 141, Article 103618. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2019.103618
• Salikhova, N. R., Lynch, M. F., & Salikhova, A. B. (2020). Psychological aspects of digital learning: A self-determination theory perspective. Contemporary Educational Technology, 12(2), e280. https://doi.org/10.30935/cedtech/8584
• Schneider, S., Beege, M., Nebel, S., & Rey, G. D. (2022). The cognitive-affective-social theory of learning in digital environments (CASTLE). Educational Psychology Review, 34, 1–38. https://doi.org/10.1007/s10648-021-09626-5
• Shen, Y., Chu, L., Yang, S., Zhang, X., & Yu, Z. (2024). A systematic review on engagement, motivation, and learning performance in MOOCs in the post-pandemic time. The Internet and Higher Education, 19. https://doi.org/10.4018/IJWLTT.338216
• Wang, S., Wang, F., Zhu, Z., Wang, J., Tran, T., & Du, Z. (2024). Artificial intelligence in education: A systematic literature review. Expert Systems with Applications, 252, 124167. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2024.124167
• Zhang, H, Liu, Y., Jiang, M. et al. (2025). Emotional artificial intelligence in education: A systematic review and meta-analysis. Educational Psychology Review., 37, 106.

ΣΥΝΑΦΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ

• Computers & Education
• British Journal of Educational Technology
• Educational Technology Research and Development
• Internet and Higher Education
• Learning and Instruction
• Educational Psychology Review
• Journal of Computer Assisted Learning
• Interactive Learning Environments
• Technology, Pedagogy and Education

Computers and Education: Artificial Intelligence