Παρουσίαση/Προβολή

(21) -  Σοφια Αδαμ

Περιγραφή Μαθήματος

Περιγραφή του μαθήματος:

Στόχος του μαθήματος είναι να εισάγει τους φοιτητές / τις φοιτήτριες στη συγκριτική ανάλυση διαφορετικών συστημάτων κοινωνικής προστασίας καθώς και στη διερεύνηση των μεταβολών που έχουν υποστεί με το χρόνο. Η έννοια των «καθεστώτων» του καπιταλισμού της ευημερίας (Esping-Andersen) χρησιμοποιείται για τη συγκριτική διερεύνηση του κράτους πρόνοιας.

Στο πρώτο μέρος, αποσαφηνίζεται το αντικείμενο της συγκριτικής κοινωνικής πολιτικής. Στη συνέχεια, επαναλαμβάνονται οι βασικές θεωρίες για την ανάδυση του κράτους πρόνοις και αναδεικνύεται η συμβολή-τομή της θεωρητικής προσέγγισης του Esping-Andersen. Τέλος, προσδιορίζονται βασικές έννοιες για τη συγκριτική κινωνική πολιτική και συγκεκριμένα η έννοια της αποεμπορευματοποίησης και η λειουργία του κράτους πρόνοιας ως δομής διαστρωμάτωσης. 

Στο δεύτερο μέρος, παρουσιάζεται η τυπολογία των καθεστώτων ευημερίας του Esping-Andersen, παρουσιάζονται τα βασικά χαρακτηριστικά των επιμέρους καθεστώτων και εξηγείται η ανάδυσή τους. 

Στο τρίτο μέρος, παρουσιάζονται οι μελέτες που ασκούν κριτική στην τυπολογία του Esping-Andersen από τη σκοπιά του φύλου, με βάση τη συμπερίληωη άλλων πεδίων της κοινωνικής πολιτικής. Τέλος, διερευνάται η ύπαρξη διακριτού νοτιοευρωπαϊκού μοντέλου πρόνοιας και παρουσιάζονται συνοπτικά τα βασικά χαρακτηριστικά των κρατών πρόνοιας σε άλλες γεωγραφικές περιοχές πλην της Ευρώπης. 

Περίγραμμα μαθήματος:

• Εισαγωγή στη συγκριτική κοινωνική πολιτική 
• Θεωρίες για την ανάπτυξη του κράτους πρόνοιας 
• Η έννοια της αποεμπορευματοποίησης 
• Το κράτος πρόνοιας ως δομή διαστρωμάτωσης 
• Η τυπολογία των καθεστώτων ευημερίας: τα βασικά χαρακτηριστικά 
• Η τυπολογία των καθεστώτων πρόνοιας: πώς προέκυψαν οι διαφορές των καθεστώτων ευημερίας; 
• Η τυπολογία των καθεστώτων ευημερίας στη μετα-βιομηχανική εποχή.  
• Κριτική στην τυπολογία του Esping-Andersen από τη σκοπιά του φύλου.  
• Κριτική στην τυπολογία με βάση την επικέντρωση σε άλλα πεδία κοινωνικής πολιτικής. 
• Το νοτιοευρωπαϊκό μοντέλο κράτους πρόνοιας. 
• Αναδυόμενα κράτη πρόνοιας: Λατινική Αμερική 
• Αναδυόμενα κράτη πρόνοιας:  Ανατολική Ασία 

Μαθησιακοί στόχοι:

τόχος του μαθήματος είναι να εισάγει τους φοιτητές / τις φοιτήτριες στη συγκριτική ανάλυση διαφορετικών συστημάτων κοινωνικής προστασίας καθώς και στη διερεύνηση των μεταβολών που έχουν υποστεί με το χρόνο. Η έννοια των «καθεστώτων» του καπιταλισμού της ευημερίας (Esping-Andersen) χρησιμοποιείται για τη συγκριτική διερεύνηση του κράτους πρόνοιας. Συγκεκριμένα, παρουσιάζονται εναλλακτικές «τυπολογίες» καθεστώτων κοινωνικής ευημερίας, καθώς και οι προσεγγίσεις που προβάλλουν τη σημασία της διάστασης του φύλου για την κατανόηση των διαφορετικών «μειγμάτων» κοινωνικής ευημερίας. Αναλύονται οι τάσεις μετασχηματισμού του κοινωνικού κράτους υπό το πρίσμα της κοινωνικής αλλαγής, των νέων κοινωνικών κινδύνων, και των επιδράσεων που ασκούν η Ευρωπαϊκή ενοποίηση και οι διαδικασίες παγκοσμιοποίησης. Επιπλέον, διερευνάται η ερμηνευτική σημασία και η εμβέλεια των διαφόρων προσεγγίσεων με βάση εμπειρικά στοιχεία που αφορούν συγκεκριμένους τομείς κοινωνικής πολιτικής (κοινωνική ασφάλεια και πολιτική για την απασχόληση, υγεία και κοινωνική φροντίδα). Ξεχωριστή έμφαση δίνεται στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των συστημάτων κοινωνικής προστασίας στις χώρες της Νότιας Ευρώπης (καθυστερημένη ανάπτυξη του κοινωνικού κράτος σε σύγκριση με τις χώρες της Βορειο-δυτικής Ευρώπης, ο ρόλος της ΕΕ στη διαμόρφωση της κοινωνικής πολιτικής). Τέλος, εξετάζονται οι επιπτώσεις της κρίσης στην πορεία κοινωνικής μεταρρύθμισης στον Ευρωπαϊκό χώρο, το μέλλον της «Κοινωνικής Ευρώπης» και οι προοπτικές για την εκ νέου ενίσχυση των αξιών και αρχών του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Μοντέλου.
Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές/τριες θα πρέπει να είναι σε θέση:
Να γνωρίζουν τις βασικές έννοιες και όρους της συγκριτικής ανάλυσης της κοινωνικής πολιτικής και του κράτους πρόνοιας.
Να εμβαθύνουν στις διάφορες θεωρητικές προσεγγίσεις για την κατανόηση των καθεστώτων ευημερίας.
Να αναπτύσσουν τα κατάλληλα θεωρητικά και μεθοδολογικά εργαλεία για την ανάλυση και σύνθεση διαφορετικών θεωρητικών προσεγγίσεων για την κοινωνική πολιτική και το κράτος πρόνοιας.

Τρόπος αξιολόγησης:

Προφορική παρουσίαση 

Γραπτή εξέταση με ερωτήσεις ανάπτυξης δοκιμίων 

Συνιστώμενη βιβλιογραφία:

Esping-Andersen, C. (2014). Οι τρεις κόσμοι του καπιταλισμού της ευημερίας, μετ. Γολέμη, Α., Τόπος (Μοτίβο), Αθήνα.  Διαφάνειες και σημειώσεις του μαθήματος. 

Λαλιώτη, Β. (2018). Όψεις συγκριτικής κοινωνικής πολιτικής, Τόπος (Μοτίβο), Αθήνα.  

 

Ημερομηνία δημιουργίας

Τετάρτη 15 Δεκεμβρίου 2021