Παρουσίαση/Προβολή

(ΕΧ11.2023) -  Κώστας Ελευθερίου

Περιγραφή Μαθήματος

Στο παρόν μάθημα θα αναπτυχθεί η προβληματική της πολιτικής κοινωνιολογίας σε ό,τι αφορά το σύστημα κοινωνικής εκπροσώπησης, τις δομές και τις μορφές συμμετοχής που διακρίνονται από τις αντίστοιχες του συστήματος πολιτικής εκπροσώπησης – δηλαδή τα πολιτικά κόμματα. Εντός του πλαισίου της κοινωνικής εκπροσώπησης στοιχίζονται οι ομάδες πίεσης/ομάδες συμφερόντων/οργανωμένα συμφέροντα. Σκοπός του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών/-τριων με τις διαφορετικές μορφές που λαμβάνει η κοινωνική εκπροσώπηση, τους ρόλους και τις λειτουργίες που εκπληρώνουν στα πολιτικά συστήματα, την επίδρασή τους στη δημοκρατική λειτουργία και στην κοινωνική αναπαραγωγή.

Στην εισαγωγική διάλεξη του μαθήματος θα αναπτυχθεί η γενική προβληματική του μαθήματος σε σχέση με τη θέση της κοινωνικής εκπροσώπησης στον εν γένει κλάδο της πολιτικής κοινωνιολογίας. Εν συνεχεία θα αναπτυχθεί η έννοια του «συμφέροντος» και οι διαφορετικοί τρόποι με τους οποίους αυτό κατανοείται στις κοινωνικές επιστήμες. Θα υποστηριχθεί ότι είναι μια κομβική έννοια για τη μελέτη του συστήματος της κοινωνικής εκπροσώπησης. Το μάθημα ακολούθως θα επικεντρωθεί σε οριοθετήσεις της έννοιας της «ομάδας» με έμφαση στις έννοιες «ομάδα πίεσης», «ομάδα συμφερόντων», «οργανωμένα συμφέροντα» και θα τονιστεί η σημασία των επαγγελματικών οργανώσεων του κεφαλαίου και της εργασίας.

Θα προσεγγιστεί το φαινόμενο των εργατικών συνδικάτων ως προς τη γένεση και την ιστορική τους εξέλιξη στη νεωτερικότητα, την κρίση τους και τις στρατηγικές για την αναζωογόνησή τους και στη συνέχεια το ενδιαφέρον μας θα μετατοπιστεί στο φαινόμενο των εργοδοτικών ομάδων πίεσης με έμφαση στη γένεση και στην ιστορική εξέλιξη τους, αλλά κυρίως στην ανάδυση των δύο ιστορικών μορφών εκπροσώπησης των εργοδοτικών- επιχειρηματικών συμφερόντων (εργοδοτικές οργανώσεις και επιχειρηματικές ενώσεις). Εργαζόμενοι και εργοδότες θα συνεξεταστούν στο πλαίσιο των θεωριών για τα συστήματα της κοινωνικής εκπροσώπησης με έμφαση στον κορπορατισμό (αυταρχικό/δημοκρατικό) και τον κοινωνικό διάλογο. Στις επόμενες διαλέξεις θα καλυφθούν ζητήματα της θεωρίας των θεσμικών ομάδων πίεσης, καθώς και πλευρές της δράσης των οργανωμένων συμφερόντων στο διεθνοποιημένο κοινωνικοοικονομικό και θεσμικό περιβάλλον.

Οι τελευταίες διαλέξεις του μαθήματος θα επιχειρήσουν να συμπυκνώσουν και να επικαιροποιήσουν τον προβληματισμό του μαθήματος στην περίπτωση του ελληνικού συστήματος κοινωνικής εκπροσώπησης: η ενδέκατη διάλεξη θα παρουσιάσει τις τάσεις στο ελληνικό σύστημα κοινωνικής εκπροσώπησης από τις απαρχές του ελληνικού κράτους έως και το 1974, ενώ η δωδέκατη διάλεξη θα επικεντρωθεί στις εξελίξεις που καλύπτουν την περίοδο της Τρίτης Ελληνικής Δημοκρατίας  (1974-σήμερα). Στην καταληκτική διάλεξη τα συνοψιστούν τα συμπεράσματα του μαθήματος και θα απαντηθούν τυχόν απορίες. 

Ημερομηνία δημιουργίας

Πέμπτη 11 Σεπτεμβρίου 2025