Παρουσίαση/Προβολή

Περιεχόμενο μαθήματος

Στόχος του μαθήματος είναι η διερεύνηση του νοήματος της δικαιοσύνης μέσα από διαφορετικές προσεγγίσεις της βασικής αυτής έννοιας για την πολιτική θεωρία. Για να κρίνει κάποια/ος αν και σε ποιο βαθμό μία κοινωνία είναι δίκαιη ή όχι, πρέπει να εξετάσει με ποιο τρόπο διανέμει τα αγαθά της. Στο πλαίσιο του παρόντος μαθήματος εντοπίζονται τρεις διαφορετικοί τρόποι κατανομής των αγαθών σε μία κοινωνία. Ο πρώτος δίνει έμφαση στο στόχο της μεγιστοποίησης της συνολικής ευημερίας για να χαρακτηριστεί μία κοινωνία όσο γίνεται πιο δίκαιη, ο δεύτερος συνδέει τη δίκαιη κοινωνία με την προαγωγή της ελευθερίας και των ατομικών δικαιωμάτων, και ο τρίτος με την προαγωγή του αγαθού βίου και της αρετής. Οι τρεις αυτοί τρόποι διάθεσης αγαθών με διαφορετικά κριτήρια αντιστοιχούν σε τρεις διαφορετικές πολιτικο-φιλοσοφικές οπτικές: ωφελιμισμό, φιλελεθερισμό και αριστοτελική τελεολογία. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στην τελευταία αυτή προσέγγιση της δικαιοσύνης. Κι αυτό γιατί φαίνεται ότι μία τελειοκρατική της έκφανση μπορεί να συνδυάσει τα πλεονεκτήματα των άλλων δύο προσεγγίσεων ενώ ταυτόχρονα ανθίσταται στον κίνδυνο αποπροσωπικοποίησης του ωφελιμισμού και στον ατομικιστικό κατακερματισμό που προάγει το δόγμα της ουδετερότητας της σημερινής κυρίαρχης εκδοχής του φιλελευθερισμού.

Μαθησιακοί στόχοι

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος και των διαλέξεων οι φοιτητές/τριες θα μπορούν:

Να αναγνωρίζουν τα βασικά χαρακτηριστικά τριών σημαντικών θεωρητικών προσεγγίσεων της δικαιοσύνης και να αναλύουν τους λόγους ανάδειξής τους σε σημαντικά θεωρητικά προτάγματα με επιρροή στον σύγχρονο κόσμο.

Να αναλύσουν την ύπαρξη μιας ιδιαίτερης αριστοτελικής πρόσεγγισης για την ερμηνεία της δικαιοσύνης που ενώ μέσα από τη σύνθεση διαφορετικών παραδόσεων αποπειράται να αναδείξει ένα δικαιότερο κόσμο, ταυτόχρονα προσπαθεί να ξορκίσει τα βαρίδια και τις αδυναμίες των προσεγγίσεων αυτών.

Να επισημάνουν και να συλλέξουν σημεία κριτικής στην οποία υπόκεινται οι αναφερόμενες θεωρίες δικαιοσύνης και να κρίνουν αν αυτά επιτρέπουν την δημιουργική τους ανασύνθεση για να τις εμπλουτίσουν ως μέσο αναλυσης και κατανόησης της διάχυτης στον κόσμο πολυεπίπεδης αδικίας.

Βιβλιογραφία

Βασική Βιβλιογραφία
-Sandel, Michael, (2013), Δικαιοσύνη. Τι Είναι το Σωστό; Αθήνα: Εκδόσεις Πόλις.
-Συλλογικό Έργο, (2018), Δοκίμια Σύγχρονης Πολιτικής Φιλοσοφίας. Δικαιοσύνη, Ελευθερία, Αρετή. Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήση.

Επιπλέον Βιβλιογραφία
-Rawls, John, (2001), Θεωρία της Δικαιοσύνης. Αθήνα: Εκδόσεις Πόλις
-Μακρής, Λεωνίδας, (2019), “Η Διάκριση μεταξύ Ουδετερότητας και Τελειοκρατίας στον Φιλελευθερισμό: Τι είναι και γιατί έχει σημασία”, Τόμ. 44, Αρ.3, Ελληνική Επιθεώρηση Πολιτικής Επιστήμης. Αθήνα: Ελληνική Εταιρία Πολιτικής Επιστήμης.

Θα ήταν χρήσιμο οι φοιτήτριες/τές να κρατούν σημειώσεις από τις διαλέξεις

Μέθοδοι αξιολόγησης

Αξιολόγηση
Τελικός Βαθμός: Γραπτές Εξετάσεις, 20% Προαιρετική Προφορική Παρουσίαση (οι 2 βαθμοί μπορεί να προστεθούν μόνο εφόσον επιτευχθεί η βάση 5 στις γραπτές εξετάσεις).

Γραπτές Εξετάσεις: Θα πρέπει να απαντήσετε σε 2 από τις 3 ερωτήσεις.