Παρουσίαση/Προβολή

(422403) -  Δημήτρης Πολυχρονόπουλος (Καθηγητής) - Παναγιώτης Γούλιαρης (Αν. Καθηγητής)

Περιγραφή Μαθήματος

Το αντικείμενο του μαθήματος είναι η ανάδειξη του φωτογραφικού μέσου σε φορέα συνθετικής συγκρότησης του βλέμματος του αρχιτέκτονα. Κατά την ανάπτυξη του μαθήματος, ο όρος Φωτογραφικό Τοπίο, αναλύεται ως αναπαράσταση και δημιουργική έκφραση η οποία επιδέχεται πολλαπλές ερμηνευτικές προσεγγίσεις εξαρτώμενες από το πλαίσιο (αστικό, φυσικό κ.α.). Συγκροτείται μέσα από κοινωνικές και πολιτισμικές συνιστώσες ως τρόπος θέασης ο οποίος διαθέτει τις δικές του τεχνικές και συνθετικές ιδιαιτερότητες. Με την έννοια αυτή συνιστά έναν καθορισμένο και συγκροτημένο τρόπο αντίληψης της φαινόμενης πραγματικότητας, ανάγοντας τη φωτογραφία σε ένα πεδίο πέρα από αυτό που περιγράφεται από τις πρόδηλες αναπαραστατικές ιδιότητές της.

Αντικείμενο του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών με τη διαδικασία μετασχηματισμού του εμπειρικού περιβάλλοντος σε φωτογραφική εικόνα. Η σκοπιμότητα του μαθήματος σχετίζεται με την ισχυροποίηση της πεποίθησης ότι ορισμένες παράμετροι καλλιέργειας του βλέμματος, εντοπίζονται αποκλειστικά στην επικράτεια του φωτογραφικού ιδιώματος και δεν μπορούν να υποκατασταθούν από άλλες περιοχές καλλιτεχνικής - δημιουργικής έκφρασης.

Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές:

Θα κατανοούν και θα ερμηνεύουν το φωτογραφικό έργο των σπουδαίων δημιουργών.

Θα κατανοούν την οπτική επίδραση των συνθετικών παραμέτρων της εικόνας.

Θα έχουν εξοικειωθεί με τις βασικές τεχνικές παραμέτρους του μέσου.

Θα αξιοποιούν τη φωτογραφία ως φορέα ανάπτυξης των συνθετικών τους δεξιοτήτων.

Θα χρησιμοποιούν πιο δημιουργικά το μέσο στο πλαίσιο των σπουδών τους αλλά και στη συνέχεια στην επαγγελματική τους πορεία.

Θα έχουν αναπτύξει μια νέα οπτική για την αρχιτεκτονική και την πόλη και θα μπορούν να αξιοποιούν τον πλούτο των ερεθισμάτων που παρέχουν για τη σύνθεση της εικόνας. 

Θα είναι σε θέση να διερευνούν τις έννοιες της σύνθεσης και του τοπίου μέσω της φωτογραφικής προσέγγισης μέσα σε ένα οριοθετημένο πολιτισμικό πλαίσιο.

Θα κατανοούν τον ρόλο της καλλιέργειας του βλέμματος ως συνθετικού φορέα στην ανασυγκρότηση του πολιτιστικού περιβάλλοντος.

Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών.

Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις.

Λήψη αποφάσεων.

Αυτόνομη εργασία.

Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα.

Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον.

Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής.

Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης.

Η ανάπτυξη του αντικειμένου του μαθήματος εκκινεί από την κομβική αναγνώριση του φωτογραφικού μέσου ως Πολιτιστικού Υποδοχέα, καθώς και από την κατανόηση της ερμηνευτικής λειτουργίας του φακού.

Η αρχική διαπίστωση σύμφωνα με την οποία η φωτογραφική μηχανή συνιστά έναν Πολιτιστικό Υποδοχέα, αποτελεί  πυρήνα του μαθήματος. Αναφερόμαστε στην κεντρική αυτή διαπίστωση, τονίζοντας πως σύμφωνα με αυτήν, ανεξάρτητα από την υποκειμενική στάση του δημιουργού και τις προθέσεις του, το ίδιο το φωτογραφικό μέσο, δεν μπορεί ποτέ να ταυτιστεί με την ακριβή εξωτερική πραγματικότητα. Ωστόσο, υποδέχεται στο εσωτερικό του τον πραγματικό κόσμο και τον μετασχηματίζει σύμφωνα με τις τεχνικές του ιδιαιτερότητες. Η κατανόηση αυτής της a priori μεταμορφωτικής συνθήκης, είναι ιδιαίτερα σημαντική και αποτελεί ένα ανοιχτό πεδίο δημιουργικών αναζητήσεων. 

Οι οπτικές και επικοινωνιακές τεχνολογίες επηρεάζουν σε σημαντικό βαθμό την καθημερινή ζωή, καθορίζοντας τη διάδοση πληροφοριών και ιδεών. Με την έννοια αυτή η οπτική συνθήκη διαθέτει, τόσο στο παρελθόν, όσο και κατά την τρέχουσα ιστορική συγκυρία, κεντρική σημασία. Ως μέσο αναπαράστασης και εποπτείας, ως φορέας πληροφορίας, ως ψυχαγωγία και τρέχουσα καθημερινότητα, ως παράγοντας πολιτικής επιρροής.  

Το μάθημα επιλέγει να ασχοληθεί διεξοδικά με το φωτογραφικό εντύπωμα, δηλαδή με το πολιτιστικό ίχνος του εμπειρικού χώρου και χρόνου στη φωτογραφική επιφάνεια. Η σκοπιμότητα έγκειται στην πεποίθηση ότι αυτού του είδους η πολιτιστική ερμηνευτική ανασύνθεση μέσω της φωτογραφίας, αφορά σε μεγάλο βαθμό και στην αρχιτεκτονική πρακτική και επιστρέφει από τη φωτογραφική επιφάνεια, μερικά έστω, προκειμένου να «εντυπωθεί» στον πραγματικό χώρο.

Η φωτογραφία είναι ένας τρόπος ενίσχυσης της παρατήρησης. Μπροστά στον θεατή αποκαλύπτει συχνά μια άποψη του κόσμου που σπάνια παρατηρείται ή που είναι ενδεχομένως αδύνατον να διατυπωθεί αλλιώς. Η φωτογραφική διαδικασία αποτελεί αφενός μέσο αφύπνισης, άσκησης και ανάπτυξης των δημιουργικών ευαισθησιών του ατόμου και αφετέρου εφαλτήριο εμπλουτισμού της αστικής εμπειρίας. Με αυτές τις ιδιότητες, αποτελεί χρήσιμο εργαλείο για την αρχιτεκτονική και τον αστικό σχεδιασμό, αναδεικνύοντας παραμέτρους που συμβάλλουν στην αισθητική επαναξιολόγηση του αστικού τοπίου. Σε έναν κόσμο που διακατέχεται από αμέτρητες εικόνες, η φωτογραφία τονίζει τη σημασία της επιλεκτικής παρατήρησης και της ανακάλυψης νέων οπτικών προσεγγίσεων μέσα στο οικείο πλέγμα της καθημερινής ζωής.

Το μάθημα αφορά περεταίρω στη διερεύνηση του έργου καταξιωμένων φωτογράφων-δημιουργών, με απώτερο στόχο την εξαγωγή συμπερασμάτων, τόσο για τη θεώρηση του μέσου που χρησιμοποιούν όσο και του τρόπου με τον οποίο επίδρασαν στο ευρύτερο κοινωνικό και πολιτιστικό περιβάλλον τους. Διερευνάται η συνολικότερη ερμηνευτική λειτουργία της φωτογραφικής επιφάνειας, όπως επίσης και η ερμηνευτική στάση των ανθρώπων απέναντι στον τόπο και στο τοπίο.

 

Επιμέρους ενότητες του μαθήματος

Ζητήματα σύνθεσης στη φωτογραφία. Σε αυτήν την ενότητα εξετάζεται η φωτογραφική σύνθεση ως μια δομική σχέση του κάδρου με τα αντικείμενα μέσα σε αυτό. Εξετάζονται ζητήματα που αφορούν σχέσεις αναλογιών, γεωμετρική συγκρότηση και φόρμα, τονική και χρωματική ένταση των αντικειμένων κ.α. Σημαντικότερα ζητήματα που εξετάζονται στην ενότητα αναφέρονται στην κατανόηση των παραμέτρων και των αποφάσεων που οδηγούν σε μια προσωπική γραφή, αυτό που θα αποκαλούσαμε προσωπικό ύφος του δημιουργού στη σχέση του με τη θεματική, το βάθος του μηνύματος και την αφήγηση.

Αναλυτική παρουσίαση και κριτική εμβάθυνση στο έργο συμαντικών Ευρωπαίων και Αμερικανών φωτογράφων του 20^ου και 21^ου αιώνα.

Διαλέξεις προσκεκλημένων εξωτερικών ομιλήτών.

 

Τεχνικά ζητήματα. Στην ενότητα αυτή εξετάζονται προχωρημένες τεχνικές παράμετροι οι οποίες επιδρούν στη σύνθεση της εικόνας, όπως η συγκρότηση του φωτογραφικού κάδρου, τα πολλαπλά επιπεδα βάθους της εικόνας, κανόνες ισσοροπίας της φόρμας και του χρώματος κ.α.

 

Συμπεράσματα. Η ενότητα αυτή εστιάζει σε καίριες συμπερασματικές θέσεις και στην κατανόηση των δεξιοτήτων που αποκτήθηκαν με την παρακολούθηση του μαθήματος.  

 

Ημερομηνία δημιουργίας

Τρίτη 10 Μαρτίου 2026