Παρουσίαση/Προβολή

(Θ01ΥΠ) -  Σταύρος Δενδρινός Αν. Καθηγητής | Θ. Ξάνθη Αν. Καθηγήτρια

Περιγραφή Μαθήματος

1. Αντικείμενο του μαθήματος

 Αντικείμενο του μαθήματος αποτελεί η διερεύνηση στρατηγικών βιώσιμης ισόρροπης ανάπτυξης της παραλιακής ζώνης και κατ’ επέκταση της πόλης του Λαυρίου, στα πλαίσια της ενίσχυσης του ρόλου των πόλεων ως κέντρων περιφερειακής οικονομικής ανάπτυξης, κυκλικής οικονομίας,  παραγωγικότητας και απασχόλησης, μέσω ενός συστήματος ανοικτού αστικού σχεδιασμού. Η ενεργοποίηση του υφιστάμενου αστικού ιστού και των κοινωνικών και πολιτιστικών υποδομών καθώς και η διεύρυνση και δημιουργία ενός νέου ισορροπημένου αστικού δικτύου σε άμεση συσχέτιση με τις ιδιαιτερότητες του τόπου, µε ιδιαίτερη έµφαση στο υφιστάμενο και αναμενόμενο μετά την ανάπλαση ανθρώπινο δυναμικό, την βιωσιμότητα και την  καινοτομία.

Τα τελευταία χρόνια έχουν έρθει στο προσκήνιο απόψεις και θέσεις  που έχουν τις ρίζες τους στην κριτική των σύγχρονων προτύπων αστικής ανάπτυξης όπως αυτό των έξυπνων πόλεων σχετικά με τη χρήση του αστικού χώρου, των αστικών κοινωνικών υποδομών και του πολιτισμού. Οι πόλεις σε όλο τον κόσμο προωθούν πολιτικές που αποσκοπούν στην εξεύρεση καινοτόμων λύσεων στα πιο επείγοντα αστικά ζητήματα, συμπεριλαμβανομένων των διαδικασιών αστικοποίησης μεγάλης κλίμακας, των κοινωνικών και οικονομικών ανισοτήτων, της κοινωνικο-χωρικής πόλωσης, της ανάγκης βιώσιμου αστικού σχεδιασμού, της ισότιμης πρόσβασης στην τεχνολογία και του ελέγχου των εκπομπών CO2. Ο κύριος στόχος μιας έξυπνης πόλης είναι να βελτιστοποιήσει τις λειτουργίες της πόλης και να προωθήσει την οικονομική ανάπτυξη, βελτιώνοντας παράλληλα την ποιότητα ζωής των πολιτών με τη χρήση έξυπνων τεχνολογιών και την ανάλυση δεδομένων. Η αξία έγκειται στον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται αυτή η τεχνολογία και όχι απλώς στο πόση τεχνολογία είναι διαθέσιμη.

Οι πόλεις αποτελούν ουσιαστικό μέρος του τρόπου με τον οποίο ζούμε, εργαζόμαστε και δραστηριοποιούμαστε. Μπορούν να σχεδιαστούν με αρχές που έχουν τις ρίζες τους στη βιωσιμότητα, την υγεία και την ευημερία και την κοινωνική ισότητα - ή όχι. Οι πόλεις δεν δημιουργούνται κάθε φορά με τον ίδιο τρόπο και η πρόσβαση σε ευκαιρίες και πόρους ποικίλλει σε μεγάλο βαθμό.

Έχουμε δει άφθονες έρευνες που δείχνουν ότι οι πυκνές, αστικές κοινότητες μειώνουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου υποστηρίζοντας την ανθρώπινη μετακίνηση - κάνοντας τις μετακινήσεις με ποδήλατο ή με τα πόδια να επιτρέπουν την κάλυψη όλων των καθημερινών αναγκών των κατοίκων. Αυτός ο τύπος ανάπτυξης, γνωστός ως "πόλη των 20 λεπτών", προωθεί τη συνδεσιμότητα με τους καθημερινούς πόρους από το σχεδιασμό.

Ωστόσο, η πόλη των 20 λεπτών δεν είναι χωρίς ελαττώματα. Ένας ίσος αριθμός ερευνών δείχνει ότι ενώ αυτές οι κοινότητες συχνά μειώνουν το αποτύπωμα άνθρακα μιας πόλης, μπορούν να εξαπλώσουν τις κοινωνικές ανισότητες και να δημιουργήσουν θύλακες  που στερούνται ποικιλομορφίας. Για να έχουν αντίκτυπο, τα σχέδια των περιπατητικών πόλεων πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την πυκνότητα του πληθυσμού, τη συνδεσιμότητα των αρτηριών και την πρόσβαση σε ανέσεις όπως οι εμπορικές πλατείες και δρόμους. Αυτά τα στοιχεία είναι ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση των ενεργών πόλεων, επιτρέποντας τη συμμετοχή  και υποστηρίζοντας τη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη.

Από την άλλη μεριά ο χαρακτηρισμός μιας πόλης έως έξυπνη,  προσδιορίζεται χρησιμοποιώντας ένα σύνολο χαρακτηριστικών, όπως:

 Υποδομές για διάχυση της πληροφορίας στο πλαίσιο της  κοινοτικής διακυβέρνησης βασισμένες στην τεχνολογία

Περιβαλλοντικές πρωτοβουλίες

Πράσινοι εναλλακτικοί τρόποι μετακίνησης

Ενεργοί κάτοικοι οι οποίοι  μπορούν να ζουν και να εργάζονται εντός της πόλης, χρησιμοποιώντας τους πόρους της

Εμπνευσμένοι από το Co-City είναι ένα ερευνητικό έργο, το οποίο αναπτύχθηκε από το LabGov (Εργαστήριο για τη διακυβέρνηση της πόλης ως κοινόχρηστο αγαθό) και αυτό με τη σειρά του από το πρωτοποριακό έργο της Dr. Elinor Ostrom, η προσέγγισή αυτής της ανάπλασης σας καλεί να διερευνήσετε την πόλη του Λαυρίου  ως πεδίο όπου μια πληθώρα φορέων, συμπεριλαμβανομένων των κατοίκων της πόλης, των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, των τοπικών κυβερνήσεων και διαφόρων ιδιωτικών φορέων, θα πρέπει να έχουν ευκαιρίες να συνεργαστούν από κοινού προκειμένου να αναγεννήσουν και να απολαύσουν τους κοινούς αστικούς χώρους και πόρους τους. Στο νέο μοντέλο διακυβέρνησης της πόλης που προτείνει το ερευνητικό αυτό έργο - αυτό που ονομάζουν "αστική συν-διαχείριση"- η πόλη (ως δημόσια αρχή) λειτουργεί ως ένα ανοικτό υπόβαθρο υποδομών των αναδυόμενων δομών συν-διαχείρισης σε όλη την επικράτειά της και δίνει τη δυνατότητα στους κατοίκους της να συμμετέχουν ενεργά στην αναγέννηση του τόπου τους, να βελτιώσουν τον τρόπο ζωής τους και να αναπτύξουν την κοινότητα στην οποία ανήκουν.

Σήμερα η βιώσιμη ισόρροπη ανάπτυξη των πόλεων καθώς και οι αστικές αναπλάσεις έχουν να αντιμετωπίσουν σημαντικές προκλήσεις και διερευνήσουν τρόπους διαχείρισης πολλών και διαφορετικών παραμέτρων πριν προβούν σε αποφάσεις σχετικές με τον σχεδιασμό, όπως:

Τη βιώσιμη διαχείριση της πολιτιστικής και περιβαλλοντικής κληρονομιάς.

Την αειφόρο τουριστική ανάπτυξη με σεβασμό στην πολιτιστική κληρονομιά και το τοπίο.

Τη δημιουργία αυτόνομων ενεργειακά αλλά και σε επίπεδο κυκλικής οικονομίας κοινοτήτων.

Τη δημιουργία δικτύων καινοτόμου πράσινης επιχειρηματικότητας.

Την οικολογική ευαισθητοποίηση και εκπαίδευση της κοινότητας για την διαχείριση των τοπικών πόρων.

Τη διαχείριση ανακύκλωση και δημιουργική αξιοποίηση των αποβλήτων.( Πηγή: Waste Age. What can Design do? The Design Museum exhibition book 23/02/2022)

Την  ψηφιακή καινοτομία για την ενημέρωση, διασπορά της γνώσης και για την συλλογική διαχείριση όλων των παραπάνω.

Σε ένα πολύ ευρύτερο πλαίσιο, ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, κάλεσε όλα τα κράτη μέλη να δράσουν συλλογικά με σκοπό την παγκόσμια ευημερία και ανάπτυξη και θέσπισε την “Ατζέντα 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη”, η οποία περιλαμβάνει 17 στόχους που “φωτίζουν” το δρόμο προς την επίτευξη της βιώσιμης ανάπτυξης σε κοινωνικό, περιβαλλοντικό και οικονομικό επίπεδο.

 

Ημερομηνία δημιουργίας

Κυριακή 4 Σεπτεμβρίου 2022