Παρουσίαση/Προβολή

(422281) -  Αναστασία Καπανδρίτη, επ. καθηγήτρια

Περιγραφή Μαθήματος

Εξάμηνο: 4ο (υποχρεωτικό), Διδακτικές ώρες: 4, Πιστωτικές μονάδες:3

Γλώσσα διδασκαλίας: Ελληνική, Αγγλική (σε περίπτωση που συμμετέχουν φοιτητές Erasmus)

Περιεχόμενο μαθήματος:

To μάθημα Ιστορίας Αρχιτεκτονικής ΙV αποτελεί μια συνολική επισκόπηση της αρχιτεκτονικής παραγωγής του 20^ου αιώνα, έως και σήμερα. Επιχειρείται σύντομη παρουσίαση και κριτική ανάλυση των κυρίαρχων αρχιτεκτονικών ρευμάτων κάθε περιόδου, καθώς και του θεωρητικού λόγου που αναπτύσσεται παράλληλα με την αρχιτεκτονική παραγωγή. Η εξέταση βασίζεται στη σύνδεση του ιστορικού – πολιτικού και πολιτισμικού πλαισίου, άμεσα συσχετισμένου με την εδραίωση του αστικού πολιτισμού της Δυτικής Ευρώπης και των εκάστοτε αρχιτεκτονικών ρευμάτων. Το ζήτημα προσεγγίζεται θεματικά, κυρίως (αλλά όχι αποκλειστικά) με χρονολογική αλληλουχία των γεγονότων και μέσα από συγκριτική και κριτική θεώρηση. Αναλύονται και ερμηνεύονται έργα - κλειδιά, που συμπυκνώνουν και αντιπροσωπεύουν τις τομές στην εξέλιξη της αρχιτεκτονικής σκέψης και τους πολιτισμικούς επικαθορισμούς κάθε περιόδου γενικότερα. Τα εξεταζόμενα έργα αναλύονται σε επίπεδο αισθητικό-μορφολογικό, λειτουργικό και τεχνολογικό-κατασκευαστικό.

Μέσω του του μαθήματος επιχειρείται η απόκτηση βασικών γνώσεων, αλλά και η κριτική θεώρηση της αρχιτεκτονικής δημιουργίας από τα τέλη του 19^ου αι΄. έως και σήμερα. Οι φοιτητές αποκτούν ένα γενικό ιστορικό και θεωρητικό υπόβαθρο, απαραίτητο για τον εμπλουτισμό των συνθετικών ικανοτήτων τους, το οποίο παράλληλα αλληλοεπιδρά με τις γνώσεις άλλων επιστημονικών περιοχών και γνωστικών αντικειμένων των σπουδών τους. Επομένως, βασικό ζητούμενο είναι η αντιληπτική σύνδεση του ιστορικού μαθήματος με ζητήματα του σύγχρονου αρχιτεκτονικού σχεδιασμού και προβληματισμού (λειτουργικές ανάγκες, ένταξη στο τοπίο, μορφολογικές αναζητήσεις, κατασκευαστικές επιλύσεις κ.α.).

Διεξαγωγή του μαθήματος:

Το μάθημα διεξάγεται σε εβδομαδιαία βάση.

Συγκεκριμένα, εξετάζονται οι παρακάτω θεματικές:

1. Γερμανικός Εργασιακός Σύνδεσμος («Deutsche Werkbund»/ H. Muthesius, P. Behrens, W. Gropius - Fagus Factory)

Γερμανικός Εξπρεσιονισμός (H. Poelzig, B. Taut, “Zeitgeist”, Ο. Bartning, , E. Mendelsohn).

Η χρήση του σιδηρομπετόν στη Γαλλία - Η Βιομηχανική Πόλη - Κλασικός Ρασιοναλισμός ( Garnier, F. Hennebique, A. Perret).

Ιταλικός Φουτουρισμός (F. Marinetti, U. Boccioni, Α. Sant’ Elia),

Ρασιοναλισμός, Σουπρεματισμός, Κονστρουκτιβισμός, στη Σοβιετική Ένωση (K. Malevic - N. Ladovsky, - V. Tatlin, El. Lissitzky, K. Melnikov, I. Leonidov, A. & V. Vesnin)

2. Κυρίως Μοντερνισμός. Ολλανδική Σχολή De Stijl (P. Mondrian, M. Schoenmakers, T. Van Doesburg, H. Arp, G. Rietveld, W. Dudok).

Η Σχολή του Bauhaus (W. Gropius, W. Kandinsky, M.& 8), Φονξιοναλισμός και Νέα Αντικειμενικότητα

Πουρισμός (Le Corbusier).

3. Ιταλικός Ρασιοναλισμός. Αρχιτεκτονική και Κράτος. (MIAR, Terragni, Persico, Nizzoli, Guerrini, Piacentini,).

Διεθνές Στυλ (Mies van der Rohe, Neutra, Breuer, A. & E. Roth, Lubetkin).

Νεο-Ρασιοναλισμός (A. Rossi, O. Ungers, R. & L. Krier).

Ύστερος μοντερνισμός. (F.L. Wright). Νεο-Εξπρεσιονισμός (E. Saarinen, J. Utzon, H. Scharoun, A. Aalto, L. Kahn, I. Pei, F. Johnson).

4. Μεσοπολεμική αρχιτεκτονική στην Ελλάδα (Α. Ζάχος, Δ. Πικιώνης, Γ. Κοντολέων, Ν. Μητσάκης, Κ. Παναγιωτάκος, Π. Καραντινός, Α. Σιάγας, Θ. Βαλεντής, Ι. Δεσποτόπουλος)

Μεταπολεμική αρχιτεκτονική στην Ελλάδα (Κ. Κιτσίκης, Α. Δοξιάδης, Κ. Κραντονέλλης, Γ. Νικολετόπουλος, Α. Νικολούδης, Κ. Λάσκαρης, Δ. Κυριακός, Α. Κωνσταντινίδης, Ν. Βαλσαμάκης, Τ. Ζενέτος, Κ. Δεκαβάλλας, Σ. Καρακώστα, Δ. & Σ. Αντωνακάκη, Κ. Κρόκος)

5. Μπρουταλισμός (P. & A. Smithson, J. Stirling, W. Gropius).

Μεταμοντερνισμός (R. Venturi, Ch. Moore). Αποδόμηση (P. Eisenman, M. Graves, R. Meier, OMA, B. Tschumi, R. Hoolhaas, Z. Hadid). Κριτικός Τοπικισμός (J. Utzon, L. Barragan, A. Vieira, M. Botta, T. Ando)

Μαθησιακά αποτελέσματα:

Με την παρακολούθηση του μαθήματος και μέσα από τη συγκριτική προσέγγιση των αρχιτεκτονικών φαινομένων, οι φοιτητές:

• αποκτούν βασικές γνώσεις και μία συνολική επισκόπηση της αστικοποίησης και της αρχιτεκτονικής παραγωγής στην Ευρώπη και στην Αμερική από τις αρχές του 20^ου αι. έως σήμερα.
• αποκτούν μια συνολική εικόνα της αρχιτεκτονικής παραγωγής στην Ελλάδα τον 20^ο αι.
• γνωρίζουν τα σημαντικά αρχιτεκτονικά έργα - σταθμούς και τους δημιουργούς κάθε περιόδου στην εξελικτική πορεία της αρχιτεκτονικής και εξοικειώνονται με τα γενικά και ειδικά χαρακτηριστικά των ρευμάτων, των σχολών και των δημιουργών.
• έρχονται σε επαφή με την αναλυτική παρουσίαση και την κριτική ανάλυση των εδραιωμένων αντιλήψεων για την εμφάνιση, εξέλιξη, αλληλεπίδραση και παρακμή των κυρίαρχων αρχιτεκτονικών ρευμάτων κάθε περιόδου, αλλά και του θεωρητικού λόγου που αναπτύσσεται παράλληλα με την αρχιτεκτονική παραγωγή.
• προσεγγίζουν τα σημαντικά αρχιτεκτονικά έργα ως αναπόσπαστο μέρος της πολιτιστικής κληρονομιάς, ενταγμένα στο κοινωνικό πολιτιστικό και οικονομικό πλαίσιο και τις τεχνολογικές κατακτήσεις κάθε περιόδου.
• εξοικειώνονται με βασικούς όρους και έννοιες της αρχιτεκτονικής, την ανάλυση της λειτουργίας, μορφολογίας και κατασκευής των κτισμάτων.
• κατανοούν θεμελιώδεις και διαχρονικές αρχές της αρχιτεκτονικής δημιουργίας που μπορούν να συμβάλουν στην επίλυση σύγχρονων αρχιτεκτονικών προβλημάτων.
• αποκτούν βασικά μεθοδολογικά εργαλεία στο πεδίο της τεκμηρίωσης, ανάλυσης και αποκατάστασης της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς.
• κατακτούν κρίσιμες συνιστώσες μιας ευρύτερης παιδείας για έναν αρχιτέκτονα, όπως: κριτική προσέγγιση της ιστορικής μνήμης, σεβασμό στην αρχιτεκτονική κληρονομιά, αναγνώριση των ιστορικών και αισθητικών αξιών ενός ιστορικού κτιρίου – μνημείου.

Αξιολόγηση φοιτητών

1. Γραπτή εξέταση, διάρκειας 2 ωρών στο τέλος του εξαμήνου, χωρίς βιβλία και σημειώσεις. Περιλαμβάνει ερωτήσεις με το σύστημα των πολλαπλών απαντήσεων, συμπεριλαμβανομένων ερωτήσεων στη βάση εικόνων, αντιστοίχισης κ.λπ. και αντιστοιχεί στο 55% του βαθμού (για την ενότητα της αρχιτεκτονικής).

Κατά την εξέταση διερευνάται η απόκτηση και η κατανόηση των γνώσεων. Για το λόγο αυτό η παρακολούθηση του μαθήματος –αν και δεν είναι υποχρεωτική- κρίνεται απαραίτητη.

2. Εκπόνηση υποχρεωτικής μικρής ατομικής εργασίας - δοκιμίου ανάπτυξης ενός αρχιτεκτονικού έργου (500 λέξεων) κατά τη διάρκεια του εξαμήνου, η οποία παραδίνεται στην πλατφόρμα του e-class, σε ψηφιακή μορφή (5%).

3. Εκπόνηση ομαδικής εργασίας (2 ατόμων, 2000-5000 λέξεων), κατ' επιλογή στην ενότητα της αρχιτεκτονικής ή της τέχνης, η οποία παραδίνεται στην πλατφόρμα του e-class, σε ψηφιακή μορφή (35% για την ενότητα της αρχιτεκτονικής).

4. Συστηματική παρακολούθηση – Συμμετοχή σε παρουσιάσεις θεμάτων (5%).

Οι φοιτητές έχουν την δυνατότητα να κάνουν μια προκαταρκτική, συνοπτική παρουσίαση της ομαδικής ή της υποχρεωτικής ατομικής εργασίας τους στην ενότητα της Αρχιτεκτονικής, κατά τη διάρκεια του εξαμήνου, παράλληλα με την εξέταση των ενοτήτων που σχετίζονται με το επιλεγμένο θέμα. Η προσπάθεια των φοιτητών προιμοδοτείται βαθμολογικά με 1 μονάδα για την ενότητα της αρχιτεκτονικής (1/10).

Για την επιλογή των θεμάτων διατίθενται από τους διδάσκοντες λίστες θεμάτων, αναρτημένες στο e-class και εναλλακτικά δίνεται η δυνατότητα στους φοιτητές να προτείνουν θέμα, με βάση τα ειδικά τους ενδιαφέροντα, σε συνεννόηση με τους διδάσκοντες.

Σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης η γραπτή εξέταση γίνεται μέσω της πλατφόρμας e-class, η προφορική εξέταση μέσω τηλεδιάσκεψης στην πλατφόρμα Skype for Business και η παράδοση εργασιών μέσω των πανεπιστημιακών email. Δίνονται σαφείς οδηγίες στους φοιτητές μέσω ανακοίνωσης που αναρτάται στο e-class.

Βιβλιογραφία:

ΒΑΣΙΚΗ

1. Frampton K., Μοντέρνα Αρχιτεκτονική. Ιστορία και Κρητική, Αθήνα: Θεμέλιο, 2009 - Κωδικός Βιβλίου στον «ΕΥΔΟΞΟ»: 31578.
2. Λάββας Γ., Επίτομη ιστορία της αρχιτεκτονικής, Θεσσαλονίκη: University Studio Press, 2002 – Κωδικός Βιβλίου στον «ΕΥΔΟΞΟ»:
3. Ποταμιάνος Ι., Ιστορία Αρχιτεκτονικής του 20^ου αιώνα, Αθήνα: Αντιύλη, 2014 – Κωδικός Βιβλίου στον «ΕΥΔΟΞΟ»: 41963198.
4. Φιλιππίδης Δ., Νεοελληνική Αρχιτεκτονική, Μέλισσα, 1984 - Κωδικός Βιβλίου στον «ΕΥΔΟΞΟ»: 25958.
5. Φιλιππίδης ∆., Μοντέρνα Αρχιτεκτονική στην Ελλάδα, Αθήνα: Εκδοτικός οίκος Μέλισσα, 2001.
6. Φυρνώ- Τζόρνταν Ρόμπερτ, Ιστορία της Αρχιτεκτονικής, Αθήνα: Υποδομή, 1981 - Κωδικός Βιβλίου στον «ΕΥΔΟΞΟ»: 39353.
7. Watkin D., Ιστορία της Δυτικής Αρχιτεκτονικής, Αθήνα: Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τράπεζας, 2009 – Κωδικός Βιβλίου στον «ΕΥΔΟΞΟ»: 32998868.

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ

1. Ανθολογία κειµένων ελληνικής αρχιτεκτονικής, 1925-2002, (επιμέλεια: Δ. Φιλιππίδης), Αθήνα: Εκδοτικός οίκος Μέλισσα, 2006.
2. Αρχιτεκτονική – Ιστορία, Θεωρία, Κατασκευή (επιμέλεια: X. Mπούρας, Δ. Φιλιππίδης), Αθήνα: Εκδοτικός οίκος Μέλισσα, 2012 - Κωδικός Βιβλίου στον «ΕΥΔΟΞΟ»: 22767999.
3. Γιακουμακάτος Α., Ελληνική αρχιτεκτονική στον 20^ο και 21^ο αιώνα. Ιστορία, Θεωρία, Κριτική, Αθήνα: Εκδόσεις Gutenberg, 2016 - Κωδικός Βιβλίου στον «ΕΥΔΟΞΟ»:
4. Γουίτφορντ Φρ., Μπάουχαους, Αθήνα: Εκδόσεις Υποδομή, 1993 - Κωδικός Βιβλίου στον «ΕΥΔΟΞΟ»:
5. Montaner, Josep Maria, Ιστορία της σύγχρονης αρχιτεκτονικής. Κινήματα, Ιδέες και Δημιουργοί στο Δεύτερο Μισό του 20ου Αιώνα, Εκδόσεις Νεφέλη, 2013 - Κωδικός Βιβλίου στον «ΕΥΔΟΞΟ»:
6. Rossi A., Η αρχιτεκτονική της πόλης, Θεσσαλονίκη: University Studio Press, 1991, - Κωδικός Βιβλίου στον «ΕΥΔΟΞΟ»:
7. Τουρνικιώτης Π., Η αρχιτεκτονική στη σύγχρονη εποχή, Εκδόσεις Futura, 2006 - Κωδικός Βιβλίου στον «ΕΥΔΟΞΟ»:
8. Το Μπαουχαους και η Ελλάδα, Αθήνα: Εκδόσεις Μ. Καπόν & ΣΙΑ, 2021 - Κωδικός Βιβλίου στον «ΕΥΔΟΞΟ»: 112700425.
9. Χαραλαμπίδης Α., Η τέχνη του 20ου αιώνα, , Θεσσαλονίκη: University Studio Press, 2018 - Κωδικός Βιβλίου στον «ΕΥΔΟΞΟ»:

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            

 

 

Ημερομηνία δημιουργίας

Τετάρτη 27 Ιανουαρίου 2021